Writing Task 1: jarayon va xarita

Academic Writing Task 1 da sizga vizual ma'lumot beriladi va uni o'z so'zingiz bilan tasvirlash so'raladi: grafik, jadval, diagramma yoki sxema.

Ko'pchilik faqat grafik va jadvalga tayyorlanadi — grafik tasvirlash da bu tur ko'rilgan.

Lekin yana ikki tur bor va ular kam uchragani uchun aynan shu ikkitasi tayyorlanmagan odamni qiynatadi: jarayon (process) va xarita (map).

Umumiy talab o'zgarmaydi

Ikkala turda ham:

• kamida 150 so'z, taxminan 20 daqiqa,
• fikr bildirilmaydi — faqat tasvirlash,
• sabab taxmin qilinmaydi — rasmda yo'q narsa yozilmaydi,
• tuzilma: kirish, umumiy manzara, tafsilotlar.

Farq faqat nimani tasvirlashda va qaysi tilni ishlatishda.

Jarayon (process)

Sizga bosqichlardan iborat sxema beriladi: mahsulot qanday ishlab chiqariladi, tabiiy hodisa qanday kechadi, qurilma qanday ishlaydi.

Tuzilma

1-abzats: kirish. Sxema nimani ko'rsatishini o'z so'zingiz bilan ayting.

2-abzats: umumiy manzara. Ikki narsa: nechta bosqich bor va jarayon qayerdan boshlanib qayerda tugaydi. Yoki: jarayon aylanmami (tabiatdagi kabi) yoki chiziqlimi.

3-4-abzats: bosqichlar ketma-ketligi. Boshidan oxirigacha, tartib bilan. Bosqichlarni ikki guruhga bo'lish qulay.

Til

Jarayonda passiv nisbat ko'p ishlatiladi, chunki kim bajarayotgani muhim emas:

The raw material is transported to the factory, where it is cleaned and sorted.

Ketma-ketlik so'zlari kerak: first, then, after that, subsequently, once ... has been ..., finally.

Xuddi shu so'zni qayta-qayta ishlatmang: then, then, then — bu Coherence and Cohesion mezonini tushiradi.

Tez-tez uchraydigan xato

Bosqichni tashlab ketish. Har o'q va har quti tasvirlanishi kerak.

Sabab qo'shish. "This is done because it is cheaper" — sxemada bu yozilmagan.

Faol nisbatni noto'g'ri ishlatish. "They put the material in the machine" — "they" kim?

Xarita (map)

Odatda bir joyning ikki davrdagi holati beriladi: masalan qishloq 1990-yilda va hozir. Ba'zan uchta davr, ba'zan ikki taklif varianti.

Tuzilma

1-abzats: kirish. Qaysi joy, qaysi davrlar.

2-abzats: umumiy manzara. Eng katta o'zgarish nima? Joy umuman qanday o'zgardi — rivojlandimi, tabiiy holatini yo'qotdimi, sanoatlashdimi.

3-4-abzats: tafsilotlar. Ikki yo'l bor: hududlar bo'yicha (shimol, janub) yoki obyektlar bo'yicha (nima qo'shildi, nima yo'qoldi, nima o'zgardi).

Til

Uch guruh so'z kerak.

O'zgarish:

A new hospital was built in the north. The forest was replaced by housing. The old school was demolished. The road was extended.

Joy: in the north / south / east / west, to the north of, next to, opposite, along the river, in the centre.

Zamon: ikkala davr ham o'tmishda bo'lsa — Past Simple passiv. Biri hozirgi bo'lsa — Present Perfect yoki Present Simple.

Tez-tez uchraydigan xato

Yo'nalishni adashtirish. Xaritada kompas belgisi bo'ladi — unga qarang.

Har kichik detalni sanash. 150 so'zga hammasi sig'maydi. Eng katta o'zgarishlarni tanlang.

Umumiy manzarani tashlab ketish. Bu abzats baholashda alohida ahamiyatga ega: u topshiriqqa javob berilganini ko'rsatadi.

Ikkalasi uchun umumiy qoida

Umumiy manzara abzatsi majburiy. Tafsilotga to'la, lekin umumiy xulosasi yo'q ish past baholanadi.

Tanlang. Hamma narsani tasvirlab bo'lmaydi. Eng muhimini tanlash — baholanadigan ko'nikma.

Taqqoslang. Xaritada ikki davr, jarayonda bosqichlar bir-biri bilan bog'lanadi.

Tayyorgarlik

Bu ikki tur kam chiqadi, shuning uchun ularga ko'p vaqt sarflash ham noto'g'ri.

Amaliy nisbat: Task 1 mashqlarining taxminan to'rtdan bir qismi jarayon va xaritaga ketsin.

Lekin nol ham bo'lmasin: imtihonda birinchi marta ko'rilgan tur hayajonni oshiradi va vaqtni yeydi — imtihon formatini o'rganish.

Har turdan kamida uchta ish yozing va ularni tekshirtiring. Tekshirilmagan insho takrorlashdan boshqa narsa emas.

Foydali qadam: har tur uchun o'zingizga tayyor tuzilma va 10-15 ta so'z ro'yxati tayyorlab qo'ying. Imtihonda bu vaqt tejaydi va tanlash yukini kamaytiradi.

Qisqa xulosa

• Jarayon va xarita kam chiqadi, lekin chiqadi — nol tayyorgarlik qimmat.
• Talab o'zgarmaydi: 150 so'z, 20 daqiqa, fikr bildirilmaydi.
• Jarayonda passiv nisbat va ketma-ketlik so'zlari; xaritada joy va o'zgarish so'zlari.
• Umumiy manzara abzatsi ikkala turda ham majburiy.
• Har turdan kamida uchta ish yozing va tekshirtiring.

Manba: Task 1 talablari (kamida 150 so'z, taxminan 20 daqiqa, vizual ma'lumotni o'z so'zingiz bilan tasvirlash) ielts.org rasmiy sahifasidan olingan (23-sentabr, 2026).