Speaking Part 3: mavhum savollar
Uchinchi qism eng qiyini, chunki savollar shaxsiy emas — umumiy. Fikrni asoslash va misol keltirishning tayyor shakli.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
IELTS Speaking uch qismdan iborat:
- Part 1 — 4-5 daqiqa, tanishuv va kundalik mavzular,
- Part 2 — 3-4 daqiqa (1 daqiqa tayyorgarlik, 2 daqiqa gapirish),
- Part 3 — 4-5 daqiqa, muhokama.
Jami 11-14 daqiqa.
Part 3 ko'pchilik uchun eng qiyin qism va sabab aniq: savollar siz haqingizda emas.
Part 1 va Part 3 farqi
| Part 1 | Part 3 | |
|---|---|---|
| Savol | Do you like cooking? | Why do you think fewer people cook at home nowadays? |
| Mavzu | Shaxsiy | Umumiy, jamiyat haqida |
| Javob | 2-4 jumla | 4-6 jumla |
| Talab | Tajriba aytish | Fikrni asoslash |
Part 1 da tajribangizni aytasiz — bu oson, chunki javob sizda bor. Part 3 da fikr tuzishingiz kerak.
Part 2 esa ikkalasining o'rtasida: Part 2: ikki daqiqani qanday to'ldirish.
Asosiy muammo: fikr topilmaydi
"Men bu haqda o'ylab ko'rmaganman" — eng ko'p uchraydigan holat.
Muhim nuqta: fikringiz to'g'ri bo'lishi shart emas. Sizning bilimingiz emas, tilingiz baholanadi.
Baholash mezonlari to'rtta: ravonlik va bog'lanish, so'z boyligi, grammatik xilma-xillik va aniqlik, talaffuz. Ularning hech biri "to'g'ri javob" talab qilmaydi.
Shuning uchun har qanday asoslangan fikr yetarli.
Tayyor shakl: PEE
Har javob uchun uch qadam. Ular yodlanadi va har savolga ishlaydi.
P — Point (fikr). To'g'ridan-to'g'ri javob bering.
I think the main reason is that people have less free time.
E — Explain (izoh). Nega shunday?
Working hours have increased in many cities, and commuting takes longer, so when people get home they're too tired to cook.
E — Example (misol). Aniq misol keltiring.
For example, in my city a lot of people order food online during the week and only cook properly at weekends.
Uch qadam — taxminan 4-5 jumla. Bu Part 3 uchun to'g'ri uzunlik.
Misol shaxsiy bo'lishi mumkin va bu yaxshi: u tabiiy va sizda tayyor.
Fikr tez topilmasa
Ikki narsa yordam beradi.
Vaqt yutish iboralari. Bir-ikki soniya beradi va jimlikdan yaxshiroq:
That's an interesting question... I've never really thought about it, but I'd say... It depends on how you look at it, but...
Shart: bittasini ishlating, ketma-ket uchtasini emas.
Ikki tomonlama javob. Fikr topilmasa, ikki tomonni ko'rsating:
On the one hand... On the other hand... Overall, I'd say...
Bu ham to'liq javob va u ko'pincha yaxshiroq eshitiladi.
Part 3 savol turlari
Savollar bir necha turdan iborat va har biriga tayyor shakl bor.
Sabab: Why do you think...? → PEE.
Taqqoslash: How is X different from Y? → Whereas X..., Y... / The main difference is...
Kelajak: Do you think this will change? → It's likely that... / I doubt it will change much, because...
Foyda va zarar: What are the advantages of...? → The main benefit is... However, the downside is...
Kelishish yoki kelishmaslik: Do you agree that...? → Aniq pozitsiya oling, keyin asoslang.
Har tur uchun ikki-uchta ibora yodlansa, javob tuzish tezlashadi.
Nima ball tushiradi
Bir jumlali javob. "Yes, I agree." — ko'rsatiladigan narsa yo'q.
Mavzudan chiqish. Savolga javob bermay, tayyorlagan mavzuni aytish. Baholovchi buni darhol sezadi.
Yodlangan matn. Yodlab olingan uzun javoblar tabiiy eshitilmaydi va ular ball bermaydi.
"I don't know" bilan to'xtash. Bilmasangiz ham fikr tuzing: "I'm not sure, but I imagine that..."
Haddan tashqari murakkab so'z. Noto'g'ri ishlatilgan "akademik" so'z sodda so'zdan yomonroq — IELTS uchun lug'at.
Mashq usuli
1. Savollar ro'yxatini oling. Part 3 mavzulari takrorlanadi: ta'lim, texnologiya, atrof-muhit, ish, oila, transport, madaniyat, sog'liq.
2. Har mavzu uchun 2-3 fikr tayyorlang. Yodlangan jumla emas — fikr. Masalan texnologiya bo'yicha: qulaylik, aloqa, bog'liqlik.
3. Taymer bilan javob bering. Savol o'qiladi, 30-40 soniya javob beriladi, ovoz yozib olinadi.
4. Yozuvni tinglang. Uch narsani qidiring: PEE tuzilmasi bormi, qayerda to'xtadim, takrorlangan so'zlar qaysi.
5. O'sha savolga bir haftadan keyin qayting. Ikkinchi marta ancha ravon chiqadi — takrorlash oralig'i.
Sherik bo'lsa yana yaxshi: u savol beradi va siz tayyorlana olmaysiz — bu imtihonga yaqinroq: do'st bilan birga o'qish.
Gapirishdan qo'rquv bo'lsa, u alohida masala: ingliz tilida gapirishdan qo'rqish.
Qisqa xulosa
- Part 3 da savol siz haqingizda emas — fikr tuzish kerak.
- Fikringiz to'g'ri bo'lishi shart emas; til baholanadi.
- PEE: fikr, izoh, misol — 4-5 jumla.
- Fikr topilmasa: vaqt yutish iborasi yoki ikki tomonlama javob.
- Mavzular takrorlanadi: har biriga 2-3 fikr tayyorlang.
Manba: Speaking tuzilmasi (Part 1: 4-5 daqiqa, Part 2: 3-4 daqiqa tayyorgarlik bilan, Part 3: 4-5 daqiqa, jami 11-14 daqiqa) va to'rt baholash mezoni ielts.org rasmiy sahifasidan olingan (23-sentabr, 2026).
Shunga o'xshash
Speaking'da talaffuz: nima baholanadi
Aksentdan qutulish talab qilinmaydi. To'rt mezondan biri sifatida talaffuzda aslida nimaga qaraladi.
IELTS Speaking Part 1: qisqa javob eng katta xato
Birinchi qism oddiy savollardan iborat va aynan shuning uchun ko'pchilik bir-ikki so'z bilan javob beradi. Javobni qanday uzaytirish va qanday tuzilma bilan.
IELTS Speaking Part 2: ikki daqiqani qanday to'ldirish
Bir daqiqa tayyorgarlik, ikki daqiqa gapirish. Ko'pchilik qirq soniyada tugab qoladi. Qog'ozga nima yozish va gapni qanday davom ettirish — aniq usul bilan.