Xatolar daftari: mashq testini haqiqiy foydaga aylantirish
O'nta test ishlab ball o'zgarmasligi — odatiy hol. Sabab testlar sonida emas, ulardan keyin nima qilinishida. Xatolarni uch turkumga ajratish usuli.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Odam bir oyda o'n beshta mashq testi ishlaydi. Har safar ballni yozib boradi. Oy oxirida grafikka qaraydi — chiziq deyarli tekis.
Bu juda keng tarqalgan va sababi bitta: test ishlash mashq emas, o'lchov. Tarozida har kuni turish vaznni o'zgartirmaganidek, test ishlash ham o'zi bilim qo'shmaydi. O'zgarish testdan keyin bo'ladi — yoki umuman bo'lmaydi.
Bu maqola shu "keyin" haqida.
Nega ball o'zgarmaydi
Test ishlaganda siz allaqachon bilgan narsalaringizni ishlatasiz. Bilmagan joyingizda esa noto'g'ri javob berasiz — va keyin javoblar kalitiga qarab "aha, D ekan" deb qo'yasiz.
Shu "aha" hech narsa qo'shmaydi. To'g'ri javobni ko'rish bilan uni keyingi safar topa olish o'rtasida katta farq bor. Ko'rish tanib olish; topish — chiqarib olish. Aynan shu farq eslab chiqarish usuli ning asosida yotadi.
Natijada keyingi testda o'sha turdagi savol yana noto'g'ri chiqadi. Va yana. Chunki oradagi bo'g'in — nega adashganingizni tushunish — hech qachon bajarilmagan.
Uchta turkum
Har noto'g'ri javobni uch turkumdan biriga qo'ying. Bu butun usulning o'zagi.
1. Bilmadim
Mavzuni, qoidani, so'zni bilmaganman.
Misol: despite dan keyin fe'lning qaysi shakli kelishini bilmasdim. Grafikdagi "median" nima ekanini eslamadim.
Davo: o'sha mavzuni o'rganish. Bu eng ko'rinadigan turkum va ko'pchilik faqat shu bilan shug'ullanadi.
2. E'tiborsizlik
Bilardim, lekin xato qildim.
Misol: so'z chegarasi bitta so'z edi, men ikkita yozdim. Savolda "NOT" bor edi, o'qimadim. Hisobni to'g'ri qildim, javob varag'iga boshqa qatorga yozdim.
Davo: mavzuni takrorlash yordam bermaydi — siz uni bilasiz. Kerak bo'lgani — tekshirish odati. Masalan: har javobni yozgach savolga bir soniya qaytib qarash; yoki bo'lim oxirida faqat so'z chegarasini tekshirib chiqish.
3. Vaqt yetmadi
Bilardim, lekin yetib bormadim yoki shoshib xato qildim.
Misol: oxirgi beshta savolga vaqt qolmadi. Bitta qiyin savolga uch daqiqa sarfladim.
Davo: sur'at mashqi. Bir savolga ajratilgan vaqtni bilish va undan oshganda belgilab qo'yib o'tib ketish. Bu ham alohida ko'nikma va u alohida mashq qilinadi. Savol turlarini oldindan bilish ham vaqt tejaydi — imtihon formatini o'rganish.
Nega aynan uchta
Chunki har turkumga boshqa davo kerak, va aralashtirib yuborish vaqtni behuda sarflaydi.
Eng ko'p uchraydigan tuzoq: hamma xatoni bilmadim deb hisoblash va yana mavzu o'rganishga o'tirish. Aslida ko'pchilikda xatolarning yarmidan ko'pi e'tiborsizlik va vaqt yetmadi turkumlarida bo'ladi — ya'ni bilim yetarli, lekin u ballga aylanmayapti.
Va bu yaxshi xabar: bu ikki turkumni tuzatish yangi mavzu o'rganishdan ancha tez natija beradi.
Daftar qanday ko'rinadi
Oddiy jadval yetadi — daftarda ham, telefonda ham.
| Sana | Savol | To'g'ri javob | Turkum | Nega adashdim |
|---|---|---|---|---|
| 12-sent | Reading Q14 | NOT GIVEN | Bilmadim | "False" deb belgiladim; matn inkor qilmagan, umuman aytmagan |
| 12-sent | Listening Q7 | Wednesday | E'tiborsizlik | "Wensday" deb yozdim |
| 12-sent | Reading Q33 | B | Vaqt yetmadi | Oxirgi matnga 6 daqiqa qoldi |
Oxirgi ustun eng muhimi. "Noto'g'ri javob berdim" deb yozish hech narsa bermaydi; "matn inkor qilmagan, umuman aytmagan" deb yozish esa keyingi safar o'sha tuzoqni tanib olishga yordam beradi. Xato ustida ishlashning umumiy tartibi (kundalik mashq uchun): xatolardan o'rganish.
Yozuv qisqa bo'lsin — bir jumla. Uzun yozish odat bo'lmay qoladi.
Haftalik ko'rib chiqish
Daftarning butun ma'nosi shu bosqichda ochiladi. Haftada bir marta, 20 daqiqa — buni haftalik ko'rib chiqish ichiga qo'shib yuborish qulay:
1. Sanang. Bu hafta har turkumdan nechta? Masalan: bilmadim 6, e'tiborsizlik 11, vaqt yetmadi 4.
2. Eng kattasiga qarang. Yuqoridagi misolda bu e'tiborsizlik — demak keyingi hafta asosiy ish mavzu o'rganish emas, tekshirish odati.
3. Takrorlanayotganini toping. "Wensday" bir marta yozilgan bo'lsa — tasodif. Uch marta yozilgan bo'lsa — bu sizning shaxsiy so'zingiz, uni alohida ro'yxatga oling.
4. Bitta qoida yozing. Haftaga bitta, ko'pi bilan ikkita:
Har javobni yozgandan keyin so'z chegarasiga qarayman.
Bitta qoida bajariladi. Beshta qoida bajarilmaydi.
Faqat noto'g'ri javoblarmi?
Yo'q. Yana ikki holatni yozib boring:
Taxminan to'g'ri chiqqan javoblar. Ikkilanib, tavakkaliga tanladingiz va to'g'ri chiqdi. Ball olindi, lekin bilim yo'q — keyingi safar teskari bo'lishi mumkin. Bularni belgilab qo'ying.
Juda uzoq o'ylangan to'g'ri javoblar. Javob to'g'ri, lekin unga uch daqiqa ketdi. Imtihonda bunday savollar boshqa savollarni yeydi.
Bu ikkisi grafikda ko'rinmaydi, lekin aynan ular keyingi testda tushib qoladigan ballar.
Qancha test kerak
Kam, lekin to'liq tahlil qilingan.
Haftada bitta to'liq test + uch kun tahlil va nuqsonli joyni mashq qilish — haftada uchta tahlilsiz testdan yaxshiroq. Test ishlash charchatadi va charchagan holda ishlangan test noto'g'ri o'lchov ham beradi.
Imtihonga bir oy qolganda haftada ikkitaga chiqaring, lekin tahlilni qisqartirmang. Tahlilsiz test — shunchaki sarflangan ikki soat.
Oxirgi haftada test ishlash tartibi o'zgaradi: imtihondan oldingi hafta.
Boshlash
Keyingi mashq testingizdan keyin shunday qiling:
- Noto'g'ri javoblarni ro'yxatga oling.
- Har biriga turkum qo'ying: bilmadim · e'tiborsizlik · vaqt yetmadi.
- Har biriga bir jumla: nega adashdim.
- Eng ko'p takrorlangan turkumga qarab, keyingi haftaga bitta qoida yozing.
Birinchi testdanoq o'zingiz haqingizda bilmagan narsani ko'rasiz — odatda xatolarning ko'pi bilim yetishmasligidan emasligini.
E'tiborsizlik turkumi ko'p chiqsa, davo mavzu takrorlash emas, tekshirish odati: xatolarni tekshirish usullari. Yechim yo'llarini alohida saqlash uchun esa: masala yechish daftari.
Shunga o'xshash
Fizika masalalarida birliklar
Birlik faqat javob oxiridagi belgi emas — u yechim to'g'riligini tekshiradigan vosita.
Grafik o'qish: diagrammadan ma'lumot olish
Diagramma savollarida xato ko'pincha hisobda emas, o'qishda bo'ladi. Grafikni tartib bilan o'qishning aniq usuli.
Kimyoda tenglamani muvozanatlash
Koeffitsientlarni taxmin bilan tanlash vaqt yeydi. Tartibli usul bilan ko'p tenglama bir necha qadamda muvozanatlanadi.