Fikrni asoslash: da'vo, dalil, misol

Insho yozilgan, fikr aniq, lekin baho past. Izohda: "fikr asoslanmagan".

Bu eng ko'p uchraydigan baho izohi va u odatda tushunarsiz qoladi: fikr aytilgan-ku?

Farq shunda: fikrni aytish va fikrni asoslash ikki xil ish.

Uch qism

Asoslangan fikrda uch qism bo'ladi.

1. Da'vo. Siz nima deyapsiz.

2. Dalil. Nega bu shunday: sabab, mantiqiy izoh, ma'lumot.

3. Misol. Bu qanday ko'rinadi: aniq holat.

Ko'p inshoda birinchi va uchinchi qism bo'ladi, ikkinchisi tushib qoladi — va aynan ikkinchi qism fikrni asosga aylantiradi.

Da'vo: Maktabda telefon cheklanishi kerak.

Dalil: Diqqat bo'linganda material yuzaki o'zlashtiriladi; telefon esa diqqatni uzluksiz bo'ladi.

Misol: Dars paytida bitta xabar kelishi fikrni uzadi va o'quvchi qaytib kelguncha izoh tugagan bo'ladi.

Eng ko'p uchraydigan uch xato

1. Takrorlash asos o'rniga. Da'vo boshqa so'zlar bilan qaytariladi va bu izoh deb hisoblanadi.

"Telefon zararli, chunki u foyda bermaydi."

Bu bir fikrning ikki shakli, dalil emas.

2. Misol yolg'iz. Misol bor, lekin u nimani ko'rsatishi aytilmagan. Misolning o'zi hech narsani isbotlamaydi — uni izohlash kerak.

3. "Ko'pchilik shunday deydi". Bu dalil emas. Kimningdir fikri — uning fikri, sabab emas.

Dalilni qayerdan olish

Har mavzuda raqam yoki manba bo'lishi shart emas. Uch xil dalil bor va uchalasi ham ishlaydi:

Mantiqiy sabab. A bo'lsa, B bo'ladi, chunki ... Bu eng ko'p ishlatiladigan tur va u hech qanday manba talab qilmaydi.

Kuzatuv. Haqiqiy, tekshirilishi mumkin bo'lgan holat.

Ma'lumot. Raqam yoki tadqiqot. Bu kuchli dalil, lekin faqat manba aniq bo'lsa. Aniq bo'lmasa — ishlatmang.

Imtihon inshosida raqam o'ylab topish keng tarqalgan xato: u tekshirilmaydi, lekin u matnni ishonchsiz qiladi va ko'pincha sezilib qoladi.

Qarshi fikrni ko'rsating

Asoslashning eng kuchli qismi ko'pincha tashlab ketiladi: qarshi fikr.

Tuzilma:

Ba'zilar shunday deydi ... Bu qisman to'g'ri, chunki ... Lekin ...

Bu ikki narsani beradi: siz mavzuni ikki tomondan ko'rganingizni ko'rsatadi va o'z fikringizni kuchaytiradi, chunki u tanqidga bardosh berganini ko'rsatadi.

Batafsil: misol va qarshi misol.

Kuchsiz va kuchli dalil

Dalilni tekshirishning oddiy savoli: "Rozi bo'lmagan odam nima deb javob beradi?"

Javob oson topilsa — dalil kuchsiz.

"Sport foydali, chunki u sog'liqqa yaxshi."

Javob: nima uchun yaxshi? Qaysi tomondan?

Dalilni bir qavat chuqurlashtirish odatda yetadi: nafaqat "nima", balki "qanday qilib".

Misolni to'g'ri ishlatish

Misol uch shartga javob bersin:

• Aniq bo'lsin: umumiy emas, ko'rinadigan holat.
• Qisqa bo'lsin: ikki-uch jumla. Uzun misol fikrni ko'mib yuboradi.
• Izohlangan bo'lsin: oxirida bir jumla — bu misol nimani ko'rsatdi.

Uchinchi shart eng ko'p tashlab ketiladi.

O'zingizni tekshirish

Yozib bo'lgach, har abzatsdan uch narsani toping: da'vo qayerda, dalil qayerda, misol qayerda.

Bittasi topilmasa — o'sha joyda bo'shliq bor.

Bu tekshiruvni matn sovugandan keyin qiling: o'z matnini tahrirlash.

Imtihon inshosida

Vaqt cheklangan, shuning uchun tuzilma soddalashtiriladi, lekin uch qism saqlanadi.

Amaliy shakl: har asosiy abzatsda bitta da'vo, ikki jumlalik dalil, bitta qisqa misol.

Ikki kuchsiz dalildan bitta kuchli dalil yaxshiroq: baholashda fikrning rivojlantirilishi hisobga olinadi, soni emas — Task 2 va band 7.

Qisqa xulosa

• Uch qism: da'vo, dalil, misol. Ko'pincha dalil tushib qoladi.
• Da'voni boshqa so'z bilan qaytarish — asos emas.
• Misolni izohlang: u nimani ko'rsatdi.
• O'ylab topilgan raqam matnni ishonchsiz qiladi.
• Sinov: rozi bo'lmagan odam bunga nima deb javob beradi?