Javobga qaramaslik
Yechimga qarashdan oldin qancha urinish kerak. Qiynalish o'rganishning qismi — lekin cheksiz qotib qolish emas.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Masala chiqmayapti. Kitobning oxirida javob bor. Bir qarab qo'yish bir soniya oladi.
Qaraysiz, yechimni o'qiysiz, "ha, tushunarli" deysiz va keyingisiga o'tasiz.
Keyin imtihonda xuddi shu turdagi masala chiqadi va yechilmaydi.
Nega qarash ishlamaydi
Yechimni o'qish tushunarli tuyuladi. Har qadam mantiqli, hech qanday qiyinchilik yo'q.
Lekin siz faqat kuzatdingiz. Qaysi qadamni tanlash kerakligini hal qilish — yechimning eng qiyin qismi — sizning o'rningizga bajarildi.
Bu qayta o'qish bilan bir mantiq: tanish tuyg'usi bilim emas. Yechimni tushunish bilan uni o'zingiz topa olish o'rtasida katta farq bor.
Qiynalish foydali
Masala ustida qiynalgan vaqtda nima bo'ladi:
- bilganlaringizni ko'rib chiqasiz,
- qaysi usul mos kelishini tanlashga urinasiz,
- nimani bilmasligingiz aniq bo'ladi.
Uchinchisi ayniqsa muhim. Qiynalgandan keyin yechimga qaraganingizda, siz aniq savolga javob olasiz — "aha, bu yerda o'sha formulani ishlatish kerak ekan". Qiynalmasdan qaraganingizda esa umumiy matn o'qiysiz.
Ya'ni qiynalish javobni ham foydaliroq qiladi.
Qancha urinish kerak
Cheksiz emas — bu ikkinchi xato.
Amaliy chegara: 10-15 daqiqa faol urinish. Faol degani — yozyapsiz, chizyapsiz, usul sinab ko'ryapsiz. Varaqqa qarab o'tirish bu emas.
Chegara ichida urinishning tartibi:
1. Masalani qayta o'qing. Nima berilgan, nima so'ralgan — yozib qo'ying. Ko'p masala aynan shu yerda yechiladi.
2. O'xshash masalani eslang. Bu turga o'xshash nimani yechgan edingiz?
3. Kichraytiring. Sonlarni oddiyroq qiling yoki masalaning bir qismini yeching.
4. Chizing. Ko'p masala chizmada ochiladi — chizma bilan eslash.
5. Teskaridan boring. Javob shunday bo'lishi kerak — unga yetish uchun nima kerak?
Chegara tugagach: bosqichma-bosqich
Bu eng muhim qism va uni ko'pchilik bilmaydi.
Yechimga to'liq qarash — oxirgi chora. Undan oldin oraliq bosqichlar bor:
1. Faqat birinchi qadamga qarang. Ko'pincha shu yetadi va qolganini o'zingiz yechasiz.
2. Qaysi mavzu ekanini toping. "Bu kosinuslar teoremasi bo'yicha" — shu ham katta yordam.
3. Ishoradan foydalaning. Ba'zi kitoblarda javobdan oldin ishora beriladi.
4. So'rang. Do'stdan yoki ustozdan — lekin to'liq yechimni emas, ishora so'rang.
Har bosqich imkon qadar ko'proq ishni sizga qoldiradi.
Yechimga qaragandan keyin
Bu bosqich deyarli har doim tashlab ketiladi va aynan u natija beradi.
1. Yoping va qaytadan yeching. Yechimni o'qib, daftarni yoping va masalani noldan yeching. Bu eslab chiqarish va u tushunishni bilimga aylantiradi.
2. Yozing: men qayerda to'xtagan edim? "Bu turdagi masalada birinchi qadam — o'zgaruvchini almashtirish" — bu bir qator keyingi safar ishlaydi.
3. Belgilab qo'ying va bir haftadan keyin qayting. Birinchi safar yordam bilan yechilgan masala hali yechilgan hisoblanmaydi.
Bu uchtasi xatolar daftari usulining uy vazifasidagi shakli.
Qachon darhol qarash to'g'ri
Qiynalish har doim ham foydali emas.
Umuman bilmasangiz. Mavzu o'rganilmagan bo'lsa, urinish hech narsa bermaydi — bu shunchaki taxmin qilish. Avval mavzuni o'rganing.
Vaqt yo'q bo'lsa. Ertaga topshiriladigan yigirmata masala bo'lsa, har biriga 15 daqiqa qo'yib bo'lmaydi.
Qotib qolgan bo'lsangiz. Bir masalada bir soat o'tirish — bu qiynalish emas, bu to'xtash. Butun kechqurunni yeydi.
Imtihon mashqida. U yerda vaqt qoidasi boshqa: chegara tugasa, belgilab o'tib ketiladi.
Chegarani qanday ushlash
Amaliy usul: taymer qo'ying.
15 daqiqa tugaganda ikki variant: agar oldinga siljish bo'lsa — davom eting; bo'lmasa — yuqoridagi ishora bosqichlariga o'ting.
Taymersiz ikki narsadan biri bo'ladi: yo bir daqiqada javobga qaraladi, yo bir soat yo'qoladi.
Shu 15 daqiqani samarali o'tkazish uchun aniq usullar bor: yechim yo'li ko'rinmaganda.
Qisqa xulosa
- Yechimni o'qish tushunarli tuyuladi, lekin eng qiyin qismni sizdan oladi.
- 10-15 daqiqa faol urinish — foydali chegara.
- To'liq yechimdan oldin ishora bosqichlaridan o'ting.
- Qaragandan keyin yoping va qaytadan yeching.
- Mavzuni bilmasangiz, qiynalishning foydasi yo'q — avval o'rganing.
Shunga o'xshash
Ilmiy matnni o'qish
Qiyin matnni boshdan oxirigacha o'qish ko'pincha ishlamaydi. Uni qismlarga bo'lib, qatlam-qatlam o'qish usuli.
Ko'chirmachilikdan qochish
Manbani ko'rsatish va o'z so'zi bilan yozish. Tasodifiy ko'chirmachilikning eng ko'p uchraydigan sabablari va ularning oldini olish.
Taqdimot tayyorlash
Slayd emas, gap tuzilmasi. Taqdimotni oxiridan boshlab qurish va slaydni yordamchi holatda qoldirish.