Sodda tilda tushuntira olsangiz — bilasiz

Mavzuni tushuntirasiz: "Bu integral orqali maydonni topish usuli."

Tinglovchi so'raydi: "Integral nima?"

"Bu... funksiyaning aniq integrali."

Shu yerda to'xtaysiz. Va bu to'xtash muhim ma'lumot beradi.

Atamalar nimani yashiradi

Atama — qisqartma. U butun tushunchani bitta so'zga siqadi.

Bilgan odam uchun bu qulay: bitta so'z aytiladi va ikkinchi tomon nimani nazarda tutayotganingizni biladi.

Lekin atamani bilmasdan ham ishlatish mumkin. Va aynan shu yerda aldov paydo bo'ladi: siz to'g'ri jumla tuzasiz, atamalar joyida, gap mantiqli eshitiladi — lekin ostida bo'shliq bor.

Atamalarni olib tashlaganingizda bo'shliq darhol ko'rinadi.

Sinov

Mavzuni shu sohani umuman bilmaydigan odamga tushuntiring — bolaga, boshqa yo'nalishdagi do'stga, yoki tasavvurdagi tinglovchiga.

Shart: maxsus atamalarni ishlatmang. Ishlatishingiz kerak bo'lsa, avval o'sha atamani sodda so'zlar bilan tushuntiring.

Qoidalar:

• Har atamani birinchi ishlatganda ochib bering.
• Kundalik hayotdan misol keltiring.
• "Buni qaerda ko'ramiz?" degan savolga javob bering.
• To'xtagan joyingizni belgilang.

To'xtagan joy — bilmagan joyingiz.

Nega bu ishlaydi

Uch sabab bor.

Bo'shliq ko'rinadi. Atamalarsiz gapirish uchun tushunchaning ichini bilish kerak, nomini emas.

Bog'lanish talab qilinadi. Sodda tushuntirish narsalar orasidagi aloqani ko'rsatishni talab qiladi: nima nimadan kelib chiqadi. Yodlangan bilimda bu aloqa yo'q.

Faol ish. Bu eslab chiqarish ning bir shakli: siz manbadan emas, xotiradan chiqarasiz.

Misol

Atamalar bilan:

"Fotosintez — xlorofill ishtirokida yorug'lik energiyasini kimyoviy energiyaga aylantirish jarayoni."

Bu ta'rif to'g'ri, lekin uni yodlab aytish mumkin.

Sodda tilda:

"O'simlik quyosh nurini oziq-ovqatga aylantiradi. Buning uchun unga uch narsa kerak: nur, suv va havodagi bir gaz. Bargdagi yashil modda nurni ushlaydi va shu yashil modda bu ishni bajaradi. Natijada o'simlik uchun shakar va biz nafas oladigan kislorod chiqadi."

Ikkinchisini aytish uchun jarayonni tasavvur qilish kerak. Yodlab aytib bo'lmaydi.

Qayerda qo'llash mumkin

O'zingizni tekshirishda — har mavzuni o'rganib bo'lgach, bir daqiqa sodda tilda ayting.

Konspektda — har bo'lim oxiriga sodda tilda bir-ikki jumla xulosa yozing: konspektni keyin nima qilish.

Guruhda — navbat bilan tushuntirish bu usulning eng kuchli shakli: guruh bo'lib o'qish.

Yozma ishda — murakkab atamalar bilan to'ldirilgan insho ko'pincha zaif insho bo'ladi. Aniq va sodda yozish ko'proq ball beradi.

Chegara: soddalashtirish va noto'g'rilashtirish

Bu maqola "atamalarni tashlang" demaydi.

Atamalar kerak: imtihonda ular talab qilinadi, ilmiy matnda ular qisqartma sifatida ishlaydi va aniqlik beradi.

Maqsad — ikkalasini ham qila olish: atamalar bilan ham, ularsiz ham tushuntira olish.

Va soddalashtirishning chegarasi bor: agar soddalashtirish natijasida gap noto'g'ri bo'lib qolsa, bu yaxshi tushuntirish emas. Sodda, lekin to'g'ri — maqsad shu.

Qiyin holat: tinglovchi yo'q

Har doim ham tushuntiradigan odam topilmaydi.

Muqobillar:

Ovoz yozib olish. Keyin tinglaysiz. To'xtashlar va "hmm" lar juda aniq eshitiladi.

Yozib tushuntirish. To'xtamasdan, tahrir qilmasdan. Yozish paytida qoqilgan joy ham belgi beradi.

Devorga gapirish. Eng oddiyi va u ishlaydi — o'zingizga tushuntirish usuli.

Qisqa xulosa

• Atama tushunchani yashiradi; uni olib tashlash bo'shliqni ochadi.
• Sohani bilmaydigan odamga, atamalarsiz tushuntiring.
• To'xtagan joy — o'rganiladigan joy.
• Maqsad ikkalasini qila olish: atamalar bilan ham, ularsiz ham.
• Sodda, lekin to'g'ri — noto'g'ri soddalashtirish maqsad emas.