Farzandingizga o'qishda qanday yordam berish kerak

Farzandingiz dars qilmayapti. Yoki qilyapti, lekin natija yo'q. Siz yordam bermoqchisiz, lekin har urinish janjal bilan tugaydi.

Bu juda keng tarqalgan va odatda sabab bitta: nazorat qilish qo'llab-quvvatlash deb tushuniladi.

Ikkalasi boshqa narsa, va ular boshqa natija beradi.

Nazorat va qo'llab-quvvatlash farqi

Nazorat — men sizga aytaman, siz bajarasiz. "O'tir", "telefonni qo'y", "ikki soat o'qi".

Qo'llab-quvvatlash — men sharoit yarataman, siz bajarasiz.

Birinchisi qisqa muddatda ishlaydi: siz turganingizda bola o'tiradi. Lekin u ikki narsani o'rgatmaydi — o'zi boshlashni va o'zi rejalashtirishni. Va siz yo'q bo'lganingizda (institutda, boshqa shaharda) ish to'xtaydi.

Ikkinchisi sekinroq, lekin u qoladigan narsa beradi — va u odat qurish mantiqiga tayanadi.

Ota-ona qila oladigan beshta ish

1. Joy tayyorlash

Doimiy stol, yetarli yorug'lik, kerakli narsalar qo'l ostida. Televizor va boshqa odamlar shovqinidan uzoq — ish joyini tayyorlash.

Bu eng arzon va eng ta'sirli qadam. Har kuni stol tozalab, joy izlab yuradigan bola vaqtning yarmini shunga sarflaydi.

2. Vaqtni himoya qilish

Dars vaqtida mehmon chaqirmaslik, xarid uchun yubormaslik, "tez yordam ber" demaslik.

Agar bola 18:00–19:30 o'qiydigan bo'lsa, oila shu vaqtni hurmat qilsin. Bu qoida bolaga ham, uyning qolgan qismiga ham tegishli.

3. Savol berish, javob bermas

Uy vazifasini qilib bermang. Buning o'rniga savol bering:

• Bu masalada nima berilgan?
• Nima topish kerak?
• Shunga o'xshash masala qayerda bor edi?
• Qayerda to'xtading?

Bu sekinroq va ba'zan asabiy. Lekin javobni berib qo'ysangiz, bola faqat bitta masalani "yechadi" va hech narsa o'rganmaydi.

4. Jarayonni maqtash, natijani emas

"Ofarin, beshlik oldingmi" — bu natijani maqtash. Bola shundan "men aqlliman" degan xulosa chiqaradi va keyingi safar qiyin ishdan qochadi (chunki qiyin ish "aqlli emasligini" ko'rsatib qo'yishi mumkin).

"Bir hafta har kuni o'tirding, shuning uchun chiqdi" — bu jarayonni maqtash. Bundan "harakat natija beradi" degan xulosa chiqadi.

Farq kichik ko'rinadi, lekin u yillar davomida yig'iladi.

5. Uyqu va ovqat

Kam uxlagan bola yomon o'qiydi — qobiliyati past bo'lgani uchun emas, diqqatni ushlay olmagani uchun.

Ko'p holatda "dars qilmayapti" muammosining bir qismi aslida "kech yotyapti" muammosi bo'lib chiqadi. Telefonni kechasi yotoqdan olib chiqish — ko'pincha eng ta'sirli qadam.

Nima qilmaslik kerak

Boshqalar bilan solishtirmaslik. "Qo'shnining bolasi..." degan gap motivatsiya bermaydi, u faqat xafagarchilik va yashirinchoqlik keltiradi.

Har kuni "dars qildingmi" deb so'ramaslik. Bu savol tekshiruvga o'xshaydi va yolg'on javobni o'rgatadi. Yaxshiroq savol: "Bugun nima qiziq bo'ldi?" yoki "Qaysi mavzu qiyin kelyapti?"

Yomon bahoni jazolamaslik (avval sababni bilmasdan). Yomon baho — belgi, sabab emas. Sababi tushunmaslik, o'tkazib yuborilgan mavzu, ko'z ko'rmasligi, sinfdagi muammo yoki charchoq bo'lishi mumkin. Jazo bularning hech birini tuzatmaydi.

O'z orzularini yuklamaslik. "Men shifokor bo'lolmadim, sen bo'lasan" — bu og'ir yuk va u ko'pincha teskari natija beradi.

Baho haqida qanday gaplashish

Yomon baho kelganda birinchi jumla butun suhbatni belgilaydi.

Yomon boshlanish: "Bu nima?! Yana ikkimi?"

Yaxshiroq boshlanish: "Nima bo'ldi? Qaysi qismi qiyin edi?"

Keyin uchta savol:

1. Nimani tushunmading? (bilim bo'shlig'i)
2. Vaqt yetmadimi? (sur'at)
3. Bilardingu, xato qildingmi? (e'tiborsizlik)

Uch javobga uch xil yechim kerak. Va bu suhbat baholash emas, birga muammo yechish bo'lib chiqadi — bola keyingi safar ham aytadi.

Yoshga qarab

Boshlang'ich sinf. Ko'proq tuzilma kerak: vaqt belgilangan, yonida o'tirish mumkin.

O'rta sinf. Asta-asta mustaqillikka o'tkazish: "qachon qilasan?" deb so'rash, o'zi javob bersin.

Yuqori sinf va undan keyin. Nazorat deyarli ishlamaydi va qarshilik keltiradi. Bu yerda ota-ona roli — resurs va ishonch: "Kerak bo'lsa ayt, repetitor topamiz."

Eng muhim narsa

Bola uchun eng kuchli turtki — uning harakati ko'rinayotgani.

Bahoga emas, harakatga e'tibor bering. "Bugun ikki soat o'tirding" — bu ko'rilgani, va ko'rilgan harakat takrorlanadi.