Mukammallik tuzog'i: «tayyor bo'lganimda boshlayman»
Yuqori talab ishni yaxshilamaydi, u ishni to'xtatadi. Boshlashni kechiktiradigan fikrlar va ularning amaliy yechimi.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
"Grammatikani mustahkamlab olay, keyin gapirishni boshlayman."
"Bu mavzuni to'liq tushunib olay, keyin masalalarga o'taman."
"Hozir yozsam yomon chiqadi. Bir oz ko'proq o'qib, keyin yozaman."
Uchtasi ham mantiqli eshitiladi. Va uchtasi ham bir xil natija beradi: ish boshlanmaydi.
Nega bu tuzoq
Bu fikrlarda bitta yashirin taxmin bor: avval tayyor bo'lish, keyin qilish.
Amalda tartib teskari. Ko'nikma qilish paytida shakllanadi:
- Gapirish gapirish orqali o'rganiladi, grammatika kitobi orqali emas.
- Insho yozish yozish orqali o'rganiladi.
- Masala yechish yechish orqali o'rganiladi.
Ya'ni "tayyor bo'lish" bosqichi hech qachon tugamaydi, chunki tayyorlik ishning natijasi, sharti emas.
Kechiktirish bilan aloqasi
Tashqaridan bu dangasalikka o'xshamaydi — odam ish qilyapti, faqat "tayyorgarlik" qismini.
Lekin mexanizm bir xil: noqulay ishdan qochish. Yomon insho yozishdan ko'ra grammatika o'qish yoqimliroq, chunki ikkinchisida muvaffaqiyatsizlik ko'rinmaydi.
Shuning uchun bu kechiktirishning sabablari dagi birinchi turga — qo'rquvga — kiradi, faqat u foydali ish niqobida keladi.
Yechim: birinchi variant yomon bo'lsin
Eng ishlaydigan amaliy usul.
O'zingizga oldindan ayting: bu birinchi variant va u yomon bo'ladi.
Bu qo'rquvni olib tashlaydi, chunki yomon chiqishi endi kutilgan narsa. Va yomon birinchi variant hech qanday variantdan cheksiz yaxshiroq: uni tuzatish mumkin, yo'qni esa yo'q.
Amalda:
- Insho: avval to'xtamasdan yozing, tahrir keyin. Yozish va tahrirni bir vaqtda qilish ikkalasini ham to'xtatadi — inshoni qanday boshlash.
- Gapirish: xato bilan gapiring. To'g'ri, lekin aytilmagan jumla noldan foyda beradi.
- Masala: yechimga qaramay urinib ko'ring, xato chiqsa ham — javobga qaramaslik.
Ikkinchi shakl: "hammasini bilishim kerak"
Bu tuzoqning boshqa ko'rinishi — material bilan.
Odam butun darslikni o'qib chiqmoqchi, hamma so'zni bilmoqchi, hech bir mavzuni qoldirmoqchi emas.
Natijada vaqt tekis taqsimlanadi: kam uchraydigan mavzuga ham, eng ko'p ball beradigan mavzuga ham bir xil.
Yechim: imtihon nimani ko'proq so'rashini aniqlang va vaqtni shunga qarab bo'ling — imtihon formatini o'rganish. Hamma narsani bilish maqsad emas; kerakli natijaga yetish maqsad.
Uchinchi shakl: ishni tugatmaslik
Insho yozildi, lekin topshirilmaydi — hali "tayyor emas". Yozuv qilindi, lekin tinglanmaydi. Test ishlandi, lekin tahlil qilinmaydi.
Bu yerda muammo boshlashda emas, yopishda.
Yechim: vaqt chegarasi qo'ying, sifat chegarasi emas. "Bu inshoga 40 daqiqa. 40 daqiqadan keyin qanday bo'lsa, shunday topshiraman."
Bu imtihon sharoitiga ham mos: u yerda ham vaqt tugaydi va ish qanday bo'lsa, shunday topshiriladi.
Qachon yuqori talab foydali
Bu maqola "sifat kerak emas" demaydi.
Yuqori talab tahrir bosqichida foydali: yozilgan ishni qayta ko'rish, xatolarni topish, yaxshilash. O'sha yerda u ish beradi.
Zarar qiladigan joyi — boshlanish. Boshlanishda kerak bo'lgan narsa boshqa: harakat.
Ya'ni tartib shunday: avval yomon variant, keyin qattiq tahrir.
Nima yordam bermaydi
"Mukammal bo'lishga urinmang" deb o'zingizga aytish. Bu fikr o'zgarmaydi shunchaki qaror bilan.
Ko'proq tayyorgarlik. Aynan shu tuzoqning o'zi.
Ishni kechiktirib, keyin shoshilib qilish. Natija yomon chiqadi va bu keyingi safar qo'rquvni kuchaytiradi.
Ishlaydigan narsa — kichik va aniq birinchi qadam: kichik boshlash qoidasi va katta ishni bo'laklash.
Bitta eslatma
Agar ish har safar o'zingizni qattiq tanqid qilish bilan tugasa, masala usul emas — bu alohida mavzu: o'zingizga qattiq bo'lmaslik.
Qisqa xulosa
- Tayyorlik ishning natijasi, sharti emas.
- Birinchi variant yomon bo'lsin — bu oldindan qabul qilingan shart.
- Hamma narsani bilish maqsad emas; kerakli natija maqsad.
- Ishni sifat chegarasi bilan emas, vaqt chegarasi bilan yoping.
- Yuqori talab tahrirda foydali, boshlanishda zararli.
Shunga o'xshash
Qiziqish yo'qolganda
Sevimli fan zerikarli bo'lib qolishi mumkin. Buning bir necha sababi bor va ularning har biriga boshqa javob kerak.
Uy vazifasini qayerdan boshlash
Eng qiyinidanmi yoki eng osonidanmi. Tartib tanlashning ta'siri va vazifani cho'zilishdan saqlash.
Do'st bilan birga o'qish: foydasi va xavfi
Juftlik bo'lib o'qish ba'zilarga kuchli yordam beradi, ba'zilarda esa ikki soat suhbatga aylanadi. Farq nimada va qanday tashkil qilinadi.