Barcha maqolalar
Maqola3 daqiqa o'qishYangilangan: 24-sentabr, 2026

Formulani yodlash emas, chiqarish

Yodlangan formula unutiladi va noto'g'ri ishlatiladi. Formula qayerdan kelganini bilish uni ikki marta ishonchli qiladi.

Muallif: ilm.im jamoasi

Mundarija
  1. Ikki xil bilish
  2. Formulani chiqarish
  3. Formulani "o'qish"
  4. Bog'liqlikni tekshiring
  5. Qaysi formulalar baribir yodlanadi
  6. Kartochkaga qanday yozish
  7. Formulalar jadvali berilsa
  8. Aralashtirib mashq qiling
  9. Qisqa xulosa

Imtihon oldidan formulalar yodlanadi. Imtihonda ulardan bir qismi esdan chiqadi, boshqa qismi esa noto'g'ri ishlatiladi — masala shartiga mos kelmasa ham qo'llaniladi.

Ikkala muammoning ham sababi bir xil: formula belgilar ketma-ketligi sifatida yodlangan, ma'no sifatida emas.

Ikki xil bilish

Yodlangan formula: S = pi × r².

Tushunilgan formula: aylananing yuzi radiusning kvadratiga proporsional — ya'ni radius ikki barobar oshsa, yuz to'rt barobar oshadi.

Ikkinchisini bilgan odam:

  • formulani unutsa ham, uni tiklay oladi,
  • uni qachon qo'llash kerakligini biladi,
  • javob mantiqiymi — darhol sezadi,
  • boshqa formula bilan aralashtirmaydi.

Formulani chiqarish

Har formulani noldan chiqarish shart emas va bunga vaqt ham yetmaydi. Lekin asosiylarini bir marta chiqarib ko'rish katta farq qiladi.

Amaliy tartib:

1. Formula qayerdan kelganini bir marta ko'ring. Darslikda odatda chiqarish bo'ladi — uni tashlab ketmang.

2. O'zingiz qaytadan chiqaring. Kitobni yopib. Bu eslab chiqarish va u tushunishni mustahkamlaydi.

3. Bir qatorda yozing: bu formula nimani nimaga bog'laydi.

Tezlik formulasi: masofa va vaqtni bog'laydi. Vaqt oshsa, o'sha masofa uchun tezlik kamayadi.

Uchinchi qadam eng ko'p beradi va eng kam qilinadi.

Formulani "o'qish"

Yodlangan belgilar o'rniga formulani jumla sifatida o'qing.

Formula O'qilishi
Tezlik = masofa / vaqt Bir vaqt birligida bosib o'tilgan masofa
Yuz = asos × balandlik Ikki o'lchov ko'paytmasi
Foiz = qism / butun × 100 Qismning butunga nisbati, yuzga keltirilgan

Shunday o'qilgan formula ikki narsani beradi: uni tiklash oson bo'ladi va qachon ishlatish kerakligi ko'rinadi.

Bog'liqlikni tekshiring

Formula tushunilganini tekshirishning tez usuli: bir kattalikni oshiring va nima bo'lishini ayting.

Radius ikki barobar oshsa, aylana yuzi qanday o'zgaradi?

Javob "to'rt barobar" bo'lsa, siz kvadrat bog'liqlikni tushunasiz. "Ikki barobar" desangiz — formula yodlangan, lekin tushunilmagan.

Bu sinov bir necha soniya oladi va u yodlash bilan tushunish orasidagi chegarani aniq ko'rsatadi — chuqur o'rganish va yuzaki o'rganish.

Qaysi formulalar baribir yodlanadi

Hamma narsani chiqarib bo'lmaydi va bunga hojat ham yo'q.

Yodlanadi: ta'rif xarakteridagi formulalar, kamdan-kam ishlatiladigan maxsus formulalar, konstantalar.

Chiqariladi: bir-biridan kelib chiqadigan formulalar oilasi.

Ko'p fanda formulalar bir necha asosiy formuladan kelib chiqadi. Asosiylarini bilib, qolganini chiqarish — yodlashdan kam vaqt oladi va ishonchliroq.

Yodlanadigan qism uchun oddiy takrorlash ishlaydi: sonlarni eslab qolish, yaxshi kartochka.

Kartochkaga qanday yozish

Formula kartochkasi odatda noto'g'ri yoziladi.

Yomon:

Old: Aylana yuzi Orqa: S = pi × r²

Bu faqat belgilarni yodlatadi.

Yaxshi — uch xil kartochka:

Old: Aylana yuzi formulasi? → Orqa: S = pi × r² Old: S = pi × r² da r ikki barobar oshsa, S qanday o'zgaradi? → Orqa: 4 barobar Old: Radius 3 bo'lsa, yuz qancha? → Orqa: 9 × pi

Uchtasi birga formulani bilish, tushunish va qo'llashni tekshiradi.

Formulalar jadvali berilsa

Ba'zi imtihonlarda asosiy formulalar beriladi (masalan raqamli SAT da geometriya formulalari).

Bu yodlash kerak emas degani emas:

Jadvalga qarash vaqt yeydi. Har safar qidirish sur'atni tushiradi — test sur'ati.

Jadval qachon ishlatish kerakligini aytmaydi. Formulani ko'rish uni tanlash bilan bir xil emas.

Shuning uchun eng ko'p ishlatiladiganlarni baribir yodlab qo'ying; jadval esa zaxira bo'lib qolsin.

Aralashtirib mashq qiling

Formulani bilish bilan to'g'risini tanlash — ikki xil ko'nikma.

Bir mavzu bo'yicha 20 ta masala yechganda tanlash kerak emas: qaysi formula kerakligi sarlavhada yozilgan.

Imtihonda esa aynan tanlash tekshiriladi. Shuning uchun mashqlarni aralashtiring: aralashtirib mashq qilish.

Qisqa xulosa

  • Yodlangan formula unutiladi va noto'g'ri qo'llaniladi.
  • Asosiy formulalarni bir marta o'zingiz chiqarib ko'ring.
  • Formulani jumla sifatida o'qing: u nimani nimaga bog'laydi.
  • Tekshiruv: bir kattalikni oshirsam, natija qanday o'zgaradi?
  • Jadval berilsa ham, ko'p ishlatiladiganlarni yodlab qo'ying.
Do'stingizga ulashingTelegram

Savolingiz qoldimi?

Ochiq savol-javobda so'rang — jamoat va ustozlar javob beradi.

Savol berish

Shunga o'xshash