Biologiyada jarayonlarni eslab qolish

Biologiyada eng ko'p qiynaydigan qism — jarayonlar: bosqichlar ketma-ketligi, har bosqichda nima kiradi va nima chiqadi.

Odatdagi yondashuv: bosqichlarni ro'yxat qilib yodlash.

Bu yondashuv uch kun turadi. Keyin bosqichlar o'rin almashadi yoki bittasi tushib qoladi.

Nega ro'yxat yodlash ishlamaydi

Ro'yxat — bog'lanmagan birliklar to'plami. Xotira esa bog'lanishga tayanadi.

Jarayonda bog'lanish aslida bor: har bosqich keyingisini keltirib chiqaradi. Ro'yxat sifatida yozilganda bu bog'lanish ko'rinmay qoladi va yodlash quruq tartibga aylanadi.

Shuning uchun asosiy usul bitta: bog'lanishni ko'rinadigan qiling.

1. Sabab-natija zanjiri sifatida yozing

Har bosqichni alohida emas, o'qdan keyin yozing va o'q ustiga sababni qo'ying.

Yomon:

1. A bo'ladi
2. B bo'ladi
3. C bo'ladi

Yaxshi:

A -> (A natijasida modda to'planadi) -> B -> (B bosim yaratadi) -> C

Ikkinchi shaklda bosqichni unutsangiz ham, uni tiklash mumkin: oldingi bosqich nimaga olib kelishini o'ylab topasiz.

Bu farq imtihonda ko'rinadi: yodlangan ro'yxat unutiladi, zanjir tiklanadi.

2. Chizma sifatida chizing

Ko'p bosqichli jarayon matnda uzun, chizmada qisqa.

Chizishda uch narsa ko'rsatiladi:

• Bosqichlar — quti yoki nuqta,
• Yo'nalish — o'q,
• Kirish va chiqish — har bosqichga nima keladi, nima chiqadi.

Uchinchisi eng ko'p tashlab ketiladi va eng ko'p ball beradi: savollar ko'pincha aynan "nima hosil bo'ladi" degan qismdan tuziladi.

Usul: murakkab mavzuni chizmaga aylantirish.

3. Chizmani yopib qayta chizing

Bu qadam bo'lmasa, birinchi ikkitasi ham kam foyda beradi.

Chizma tayyor bo'lgach, uni yoping va noldan qayta chizing. Keyin solishtiring: qayeri tushib qolgan?

Tushib qolgan joy — aynan siz bilmagan joy. U odatda kutilganidan boshqa joyda bo'ladi.

Bu eslab chiqarish ning eng samarali shakli va u qayta o'qishdan ancha kuchli.

4. Ovoz chiqarib aytib bering

Chizma chizilgan, lekin u tushunilganmi?

Tez sinov: chizmaga qaramay, jarayonni oddiy so'zlar bilan aytib bering.

Atama ishlatmasdan aytib bera olsangiz — tushungansiz. Faqat atamalar ketma-ketligi chiqsa — hali yodlash bosqichidasiz.

Batafsil: sodda tilda tushuntirish, o'zingizga tushuntirish.

Atamalar alohida o'rganiladi

Jarayonni tushunish bilan atamalarni bilish — ikki xil ish.

Ularni aralashtirmang:

• Jarayon — chizma va zanjir bilan.
• Atamalar — kartochka bilan: yaxshi kartochka.

Atama kartochkasida faqat ta'rif emas, o'rni ham bo'lsin: bu modda qaysi bosqichda paydo bo'ladi.

Takrorlash oralig'i: takrorlash oralig'i.

Sonlarni alohida ajrating

Biologiyada eslab qolinadigan aniq sonlar bor: bosqich soni, hosil bo'lgan birliklar miqdori.

Ular jarayonning o'zidan alohida yodlanadi va boshqa usul talab qiladi: sonlarni eslab qolish.

Sonni jarayon bilan bog'lasangiz ("bu bosqichda ikkitadan hosil bo'ladi, chunki ..."), u ancha barqaror turadi.

Jadval bilan solishtiring

O'xshash jarayonlar aralashtiriladi — bu biologiyada eng keng tarqalgan xato turi.

Davo: ularni yonma-yon jadvalga qo'ying.

Savol	1-jarayon	2-jarayon
Qayerda boradi
Nima kiradi
Nima chiqadi
Natija

Jadvalni o'zingiz to'ldiring — tayyor jadvalni o'qish deyarli hech narsa bermaydi.

Farqlarni ko'rgach, ularni aralashtirib mashq qiling: aralashtirib mashq qilish.

Yodlash yoki tushunish

Biologiyada "hammasi yodlash" degan fikr keng tarqalgan. Bu qisman to'g'ri: atamalar va sonlar haqiqatan yodlanadi.

Lekin jarayonlar yodlanmaydi — ular tushuniladi, chunki ularda mantiq bor.

Bu farqni sezish o'qishni ancha yengillashtiradi: chuqur o'rganish va yuzaki o'rganish.

Qisqa xulosa

• Ro'yxat yodlash ishlamaydi, chunki u bog'lanishni yashiradi.
• Jarayonni sabab-natija zanjiri qilib yozing: o'q ustiga sababni qo'ying.
• Chizmada kirish va chiqishni ham ko'rsating.
• Chizmani yopib qayta chizing — tushib qolgan joy sizning bo'shlig'ingiz.
• Atamalar va sonlar alohida usul bilan o'rganiladi.