Barcha maqolalar
Maqola3 daqiqa o'qishYangilangan: 23-sentabr, 2026

Chuqur o'rganish va yuzaki o'rganish

Imtihon uchun yodlash qachon yetarli, qachon zararli. Ikki yondashuvning narxi va ularni to'g'ri taqsimlash.

Muallif: ilm.im jamoasi

Mundarija
  1. Ikki yondashuv
  2. Yuzaki yetarli bo'lgan joylar
  3. Chuqur kerak bo'lgan joylar
  4. Yuzakining yashirin narxi
  5. Qanday taqsimlash
  6. Ikkisini ajratadigan sinov
  7. Imtihon yaqin bo'lganda
  8. Imtihondan keyin
  9. Qisqa xulosa

Imtihonga uch kun qoldi. Mavzu ko'p. Tanlov: hammasini yuzaki ko'rib chiqishmi yoki bir qismini chuqur o'rganishmi?

Bu savolga universal javob yo'q — va aynan shuning uchun uni ongli hal qilish kerak. Ko'pchilik esa tanlovni qilmaydi: u o'z-o'zidan, tasodifan chiqadi.

Ikki yondashuv

Yuzaki o'rganish — nima ekanini bilish. Ta'rif, nom, formula, ketma-ketlik. Tez o'rganiladi, tez unutiladi, tanish savolda ishlaydi.

Chuqur o'rganish — nega shundayligini bilish. Sabab, bog'lanish, chegara. Sekin o'rganiladi, uzoq turadi, notanish savolda ham ishlaydi.

Ikkalasi ham kerak. Savol faqat nimaga qaysi biri.

Yuzaki yetarli bo'lgan joylar

Ochiq aytish kerak: hamma narsani chuqur o'rganish kerak emas va bunga vaqt ham yetmaydi.

Yuzaki yetarli:

  • Fakt va nomlar. Sana, atama, birlik, belgi.
  • Kam uchraydigan mavzular. Imtihonda bir marta chiqadigan, ballning kichik qismini beradigan.
  • Faqat tanib olish talab qilinadigan narsalar. Masalan ba'zi lug'at so'zlari — o'qiganda tushunish yetadi, gapirishda ishlatish shart emas.
  • Sizga keyin kerak bo'lmaydigan fan. Bu halol javob: majburiy, lekin yo'nalishingizga aloqasi yo'q fan — qiziqish yo'qolganda.

Chuqur kerak bo'lgan joylar

  • Ballning katta qismini beradigan mavzular. Bularni format ko'rsatadi.
  • Boshqa mavzular tayanadigan asos. Matematikada bu ayniqsa aniq: zanjir uzilsa, keyingi hammasi qiyinlashadi — matematikadan qo'rqish.
  • Ko'nikma talab qiladigan narsalar. Insho yozish, gapirish, masala yechish. Bularni yodlab bo'lmaydi.
  • Kelajakda kerak bo'ladigan bilim. Tanlagan yo'nalishingiz.
  • Notanish holatda ishlatiladigan narsalar. Imtihon savollari ko'pincha kitobdagi misoldan boshqacha bo'ladi.

Yuzakining yashirin narxi

Bu joyni bilish kerak, chunki u keyin chiqadi.

Notanish ko'rinishda tanilmaydi. Yodlangan bilim aynan yodlangan shaklda chiqadi. Savol boshqacha qo'yilsa, u ishlamaydi.

Tez unutiladi. Bog'lanmagan fakt xotirada bitta ip bilan turadi — yangi mavzuni eskisiga bog'lash.

Keyingi mavzuni buzadi. Yuzaki o'rganilgan asos ustiga qurilgan bilim beqaror bo'ladi.

"Bilaman" tuyg'usi yasaydi. Bu eng xavflisi: tanish tuyg'usi bilim deb qabul qilinadi — qayta o'qish nega ishlamaydi.

Qanday taqsimlash

Amaliy tartib, tayyorgarlik boshida bir marta qilinadi.

1. Mavzularni ro'yxat qiling.

2. Har biriga ikki baho qo'ying:

  • imtihonda qancha ball beradi (ko'p / o'rta / kam),
  • boshqa mavzular unga tayanadimi (ha / yo'q).

3. Taqsimlang:

Ball Asosmi Yondashuv
Ko'p Ha Chuqur — birinchi navbatda
Ko'p Yo'q Chuqur
Kam Ha Chuqur (keyingilar uchun kerak)
Kam Yo'q Yuzaki yetarli

Oxirgi qatordagi mavzularga ko'p vaqt sarflash — eng keng tarqalgan isrof turi.

Ikkisini ajratadigan sinov

Mavzuni chuqur bilasizmi yoki yuzakimi — buni tekshirish oson.

1. O'z so'zingiz bilan, atamalarsiz tushuntira olasizmi? — sodda tilda tushuntirish.

2. O'z misolingizni yasay olasizmi? Va qarshi-misol? — misol va qarshi-misol.

3. "Nega shunday?" degan savolga javob bera olasizmi? Uch marta ketma-ket.

Uchtasiga ham "ha" bo'lsa — chuqur. Faqat ta'rifni aytib bera olsangiz — yuzaki.

Imtihon yaqin bo'lganda

Vaqt kam qolganda mantiq o'zgaradi: yangi mavzuni chuqur o'rganish uchun vaqt yo'q.

Bunda:

  • Bilgan narsani mustahkamlash — yangi mavzu o'rganishdan foydaliroq.
  • Ko'p ball beradigan mavzularni birinchi qo'ying.
  • Umuman o'rganilmagan mavzuni noldan boshlash odatda isrof — deadline yaqinlashganda.

Batafsil: imtihondan oldingi hafta.

Imtihondan keyin

Bir narsani aytib qo'yish kerak: yuzaki o'rganilgan narsa imtihondan keyin qoladimi?

Odatda yo'q. Va agar mavzu sizga keyin kerak bo'lsa (tanlagan yo'nalishingiz, kasbingiz), imtihon uchun yodlash yetarli emas.

Bunday mavzularni imtihondan keyin ham qaytarib ko'rish va ishlatish kerak — o'rgangan narsani ishlatish.

Qisqa xulosa

  • Ikkalasi ham kerak; savol — nimaga qaysi biri.
  • Ko'p ball beradigan va asos bo'ladigan mavzular — chuqur.
  • Kam uchraydigan faktlar — yuzaki yetarli.
  • Yuzakining narxi: notanish ko'rinishda ishlamaydi va tez unutiladi.
  • Sinov: atamalarsiz tushuntirish, o'z misoli, uch marta "nega".
Do'stingizga ulashingTelegram

Savolingiz qoldimi?

Ochiq savol-javobda so'rang — jamoat va ustozlar javob beradi.

Savol berish

Shunga o'xshash