Grammatikani qanday o'rganish

Grammatika kitobini oxirigacha o'qib chiqqan odam ko'p. Gapirganda o'sha qoidalarni ishlata oladigani kam.

Sabab: qoidani bilish bilan uni ishlatish — ikki xil ko'nikma, va ular boshqa yo'l bilan o'rganiladi.

Qoidani bilish uchun o'qish yetadi. Ishlatish uchun esa u avtomatga aylanishi kerak — chunki gapirayotganda qoidani eslab o'tirishga vaqt yo'q.

Nima noto'g'ri ketadi

Butun kitobni ketma-ket o'qish. Grammatika kitobi ma'lumotnoma, darslik emas. Uni boshdan oxirigacha o'qish darslikni shunday o'qish bilan bir xil natija beradi — darslikni qanday o'qish.

Faqat mashq ishlash. Bo'shliqni to'ldirish mashqlari qoidani tanishtiradi, lekin ular tanlov talab qilmaydi: mavzu sarlavhada yozilgan. Gapirayotganda esa qaysi zamon kerakligini o'zingiz hal qilasiz.

Hamma qoidani teng o'rganish. Ba'zi qoidalar har jumlada kerak, ba'zilari yilda bir marta.

Tartib: uch bosqich

Har qoida uchun bir xil yo'l.

1. Tushunish

Qoidani o'z so'zingiz bilan, atamalarsiz aytib bera olasizmi?

"Present Perfect — o'tmishda bo'lgan, lekin hozirga aloqasi bor narsa. Qachon bo'lgani muhim emas, natijasi muhim."

Aytib bera olmasangiz, qoida hali tushunilmagan — sodda tilda tushuntirish.

Va qarshi-misol yasang: bu qoida qachon ishlatilmaydi? Bu chegarani ko'rsatadi va u qoidaning o'zidan ko'proq ma'lumot beradi — misol va qarshi-misol.

2. Tanib olish

Endi qoidani haqiqiy matnda ko'ring.

O'qiyotgan yoki tinglayotgan narsangizda o'sha qoidani qidiring: qayerda ishlatilgan, nega aynan shu shakl tanlangan.

Bu bosqich ko'pincha tashlab ketiladi, lekin u qoidani "kitobdagi narsa" dan "odamlar ishlatadigan narsa" ga aylantiradi.

3. Ishlatish

Eng muhim va eng kam qilinadigan bosqich.

O'sha kuni o'rgangan qoida bilan o'zingiz haqingizda bir necha jumla tuzing — yozma yoki og'zaki.

Shart: jumla siz haqingizda bo'lsin. "The cat is on the table" hech narsa bermaydi; "I have lived in this city for ten years" esda qoladi, chunki u siznikidir.

Bu o'rgangan narsani ishlatish tamoyilining grammatikaga qo'llanishi.

Qaysi qoidalardan boshlash

Hamma qoida teng emas. Foydasi bo'yicha tartib:

1. Har jumlada kerak bo'ladiganlar. Zamonlar (ayniqsa Present Simple, Past Simple, Present Perfect), artikllar, ko'plik, ega-kesim mosligi.

2. Fikrni bog'laydiganlar. Shartli gaplar, ergash gaplar, bog'lovchilar.

3. Aniqlik beradiganlar. Modal fe'llar (can, should, might, must), passiv nisbat.

4. Kam uchraydiganlar. Murakkab shakllar, kam ishlatiladigan tuzilmalar.

Birinchi guruhda xato qilish har jumlada seziladi; to'rtinchi guruhni bilmaslik esa kamdan-kam bilinadi.

O'z xatolaringizdan boshlang

Bu eng aniq usul va u tayyor ro'yxatdan ko'ra yaxshiroq ishlaydi.

Yozgan matningizni tekshirtiring yoki gapirganingizni yozib olib, tinglang.

Xatolarni yozib boring va turkumlang. Bir necha haftadan keyin ma'lum bo'ladi: siz bir necha qoidada qayta-qayta adashasiz.

O'sha bir necha qoida — sizning shaxsiy ro'yxatingiz. Ularni tuzatish butun kitobni o'qishdan ko'proq beradi: xatolardan o'rganish, xatolar daftari.

Xato qilishdan qo'rqmaslik

Amaliy nuqta: grammatikani mukammal bilib olib, keyin gapirishni boshlash — bu ishlamaydi.

Sabab: ishlatish avtomatlashtirishning yagona yo'li. Gapirmasdan grammatika avtomatga aylanmaydi.

Shuning uchun tartib teskari: gapiring, xato qiling, xatolarni to'plang, ularni tuzating.

Batafsil: mukammallik tuzog'i, ingliz tilida gapirishdan qo'rqish.

Aralashtirib mashq qiling

Bitta mavzu bo'yicha 30 ta mashq ishlash oson — chunki qaysi qoida kerakligi allaqachon ma'lum.

Haqiqiy gapirishda esa tanlash kerak. Shuning uchun mashqlarni aralashtiring: turli zamonlar, turli qoidalar bir mashqda.

Bu qiyinroq va natija pastroq chiqadi — bu normal va aynan shuning uchun foydali: aralashtirib mashq qilish, foydali qiyinchilik.

Qoidasiz o'rganish

Ba'zi narsalar qoida bilan emas, takroriy uchrashuv bilan o'rnashadi.

Artikllar (a / the), predloglar (in / on / at), fe'l bilan keladigan predlog — bularning qoidalari ko'p istisnoga ega va ularni to'liq yodlash samarasiz.

Bu holatda ishlaydigan narsa: birikma sifatida o'rganish — kollokatsiya: so'zlar birikmasi.

Ya'ni in ni emas, interested in ni; the ni emas, in the morning ni yodlaysiz.

Haftalik tartib

Ishlaydigan shakl:

Nima	Qancha
Yangi qoida	Haftada 1-2 ta, ko'p emas
Har qoida uchun o'z jumlalaringiz	O'sha kuni, 5-10 ta
Aralash mashq	Haftada 1 marta
O'z xatolaringizni ko'rib chiqish	Haftada 1 marta
Ishlatish (yozish yoki gapirish)	Har kuni

Haftada 1-2 qoida kam ko'rinadi, lekin u yiliga 50-100 qoida beradi — va ular ishlatiladigan holda bo'ladi.

Qisqa xulosa

• Qoidani bilish va ishlatish — ikki xil ko'nikma.
• Uch bosqich: tushunish, matnda tanib olish, o'z jumlangizda ishlatish.
• Har jumlada kerak bo'ladigan qoidalardan boshlang.
• O'z xatolaringiz eng aniq ro'yxat beradi.
• Artikl va predloglarni qoida bilan emas, birikma bilan o'rganing.