Javobni o'zgartirish — birinchi javob har doim to'g'rimi
«Birinchi javobingga ishon» degan maslahat keng tarqalgan, lekin u har doim to'g'ri emas. Qachon o'zgartirish mantiqli.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Javobni belgilab qo'ygandingiz. Tekshirayotganda ikkilandingiz va o'zgartirdingiz. Natijada birinchi javob to'g'ri edi.
Bu holat yaxshi eslab qolinadi va undan qoida yasaladi: "birinchi javobga ishon".
Muammo shundaki, bu qoida noto'liq xotiraga asoslangan.
Nega bu his aldaydi
O'zgartirib xato qilgan holat esda qoladi, chunki u achinarli: "bilardim-ku!"
O'zgartirib to'g'ri qilgan holat esda qolmaydi, chunki o'sha paytda hech narsa sezilmaydi — javob shunchaki to'g'ri chiqadi.
Natijada xotira bir tomonga og'adi va noto'g'ri qoida yasaladi.
To'g'riroq qoida
Savol "o'zgartirish kerakmi yoki yo'qmi" emas. Savol: nima uchun o'zgartiryapsiz.
Ikki xil o'zgartirish bor va ular butunlay boshqacha.
Sababli o'zgartirish — odatda to'g'ri
Belgilari:
- Savolni noto'g'ri o'qigan ekansiz. "NOT" so'zini o'tkazib yuborgansiz, yoki "eng kam" o'rniga "eng ko'p" deb tushungansiz.
- Keyingi savol ipuchi bergan. Ko'p imtihonda savollar bir-birini to'ldiradi.
- Matnda aniq dalil topdingiz. Ilgari ko'rmagan jumla.
- Xatoni topdingiz. Hisobda, formulada, birlikda.
Bunday holatda o'zgartiring. Bu ikkilanish emas — bu yangi ma'lumot.
Sababsiz o'zgartirish — odatda noto'g'ri
Belgilari:
- "Nimadir to'g'ri emasdek tuyulyapti."
- "Juda oson chiqdi, demak tuzoq bo'lsa kerak."
- "Uchta C ketma-ket bo'ldi, bittasini o'zgartiray."
- "Boshqasi ham to'g'ridek ko'rinyapti."
Bularning hech biri dalil emas. Oxirgi ikkitasi ayniqsa zararli: javoblar tartibi tasodifiy bo'ladi va "juda oson" savol ko'pincha haqiqatan oson bo'ladi.
Amaliy qoida
Javobni o'zgartirishdan oldin o'zingizdan bir savol so'rang:
Nima o'zgardi?
Javob topilsa ("savolni noto'g'ri o'qigan ekanman") — o'zgartiring.
Javob topilmasa ("shunchaki shubhalanyapman") — qoldiring va keyingisiga o'ting.
Bu savol bir necha soniya oladi va u shubhani dalildan ajratadi.
Tekshirish bosqichida
Vaqt qolsa, tekshirish foydali — lekin uning ham tartibi bor.
Hammasini qaytadan yechmang. Bu vaqt yeydi va yangi shubhalar yasaydi.
Avval belgilangan savollarga qarang — tashlab ketilganlarga.
Keyin texnik narsalarni tekshiring: javob varag'idagi joylar to'g'rimi, so'z chegarasi buzilmaganmi, hamma savolga javob berilganmi. Bu tekshiruv eng ko'p ball qaytaradi.
Oxirida — ikkilangan savollar, yuqoridagi "nima o'zgardi?" savoli bilan.
Tahlilda kuzating
Bu masalada umumiy maslahatdan ko'ra o'z ma'lumotingiz ishonchliroq.
Mashq testlarida o'zgartirgan javoblaringizni belgilab boring: belgi qo'ying va tahlilda sanang.
- Nechta o'zgartirish to'g'riga olib keldi?
- Nechtasi to'g'rini noto'g'riga aylantirdi?
Bir necha testdan keyin sizning shaxsiy naqshingiz ko'rinadi. Ba'zi odamda o'zgartirish ko'proq foyda beradi, ba'zilarida zarar.
Bu xatolar daftari ning qo'shimcha ustuni bo'lib qoladi.
Hayajon bilan aloqasi
Imtihonda ko'p o'zgartirish odatda ishonchsizlikdan keladi, bilimdan emas.
Yurak tez ursa va fikr aylansa, "hamma javobim noto'g'ri" degan tuyg'u paydo bo'ladi va qo'l o'zi o'zgartiradi.
Bunday holatda bir necha soniya nafasga ajrating va keyin davom eting — imtihon hayajonini kamaytirish.
Qisqa xulosa
- "Birinchi javobga ishon" qoidasi noto'liq xotiraga asoslangan.
- Muhimi — o'zgartirish sababi: dalilmi yoki shubha.
- "Nima o'zgardi?" degan savolga javob bo'lsa — o'zgartiring.
- Tekshirishni texnik xatolardan boshlang, ular ko'proq ball qaytaradi.
- O'z naqshingizni mashq testlarida o'lchang.
Shunga o'xshash
Xatolarni tekshirish usullari
Javobni qaytadan yechmasdan tekshirish. Mantiqiylik, birlik va chegara sinovlari bir daqiqada ko'p xatoni topadi.
Mashq testi ballini to'g'ri o'qish
Bitta test natijasi sizning darajangiz emas. Tebranish, sharoit va materialning ta'siri — va nimaga qarash kerak.
Taxmin qilish qachon foydali
Jarima yo'q imtihonda bo'sh javob qoldirish — bepul ball berish. Jarima bor imtihonda hisob boshqacha.