Qanday belgilash (marker) kerak
Butun sahifa bo'yalgan bo'lsa, hech narsa belgilanmagan. Belgilashning foydali va foydasiz shakllari.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Darslikni ochasiz: uchta sahifa sariq. Har abzatsda bir-ikki jumla belgilangan.
Endi savol: qaysi biri muhim edi?
Hammasi belgilangan bo'lsa, hech narsa belgilanmagan. Belgi farq ko'rsatishi kerak, aks holda u shunchaki rang.
Nega ko'p belgilanadi
Belgilash oson. U o'qish paytida bajariladigan eng oson harakat va shuning uchun jozibali.
U ish qilgandek tuyuladi. Sahifa rangli bo'ldi, demak ishlandi. Amalda esa faqat qo'l ishladi.
Nima muhimligi birinchi o'qishda bilinmaydi. Shuning uchun ehtiyot yuzasidan hamma narsa belgilanadi.
Oxirgisi eng muhim sabab va undan yechim ham kelib chiqadi.
Asosiy qoida: birinchi o'qishda belgilamang
Bo'limni oldin oxirigacha o'qing. Keyin qaytib, muhim joylarni belgilang.
Sababi oddiy: bo'limning oxiriga yetganingizda nima asosiy, nima tafsilot ekani ko'rinadi. Birinchi o'qishda bu ko'rinmaydi.
Bu bir oz sekinroq, lekin natijada sahifada 4-5 ta belgi qoladi, 40 ta emas.
Qancha belgilash kerak
Amaliy mo'ljal: sahifaning o'ndan biridan ko'p emas.
Bu qattiq chegara emas, lekin u tanlashga majbur qiladi. Chegara bo'lmasa, belgilash cheksiz o'sadi.
Belgilanadigan narsalar odatda shular:
- ta'rif va asosiy tushuncha,
- bo'limning asosiy xulosasi,
- shart va istisno ("faqat ... bo'lganda"),
- formulalar va qoidalar,
- sanoq: "uch sabab bor" — keyin o'sha uchtasi.
Belgilamang: shularni
Butun abzats. Agar butun abzats muhim bo'lsa, uning yoniga hoshiyaga belgi qo'ying, ichini bo'yamang.
Misollar. Misol tushunish uchun kerak, takrorlash uchun emas.
Allaqachon bilgan narsa. Bu eng ko'p uchraydigan isrof.
Birinchi o'qishda kelgan hamma narsa. Yuqorida aytilgani.
Belgilashning o'zi yetarli emas
Bu maqoladagi eng muhim nuqta.
Belgilangan matnni qayta o'qish — bu baribir qayta o'qish, va u tanish tuyg'usi beradi, bilim emas.
Belgi faqat keyingi ish uchun manzil ko'rsatadi. Keyingi ish esa boshqa:
Savolga aylantirish. Belgilangan ta'rif yoniga savol yozing: "bu nima?" Takrorlashda ta'rifni o'qimaysiz, savolga javob berasiz — eslab chiqarish usuli.
Kartochkaga o'tkazish. Belgilangan joylar kartochka uchun tayyor material — yaxshi kartochka.
Xulosa yozish. Bo'lim oxirida belgilanganlar asosida 2-3 jumla — konspektni keyin nima qilish.
Bularsiz belgilash shunchaki bo'yash bo'lib qoladi.
Foydaliroq muqobillar
Markerdan ko'ra ko'proq beradigan usullar:
Hoshiyaga yozish. Bir-ikki so'z: "asosiy fikr", "sabab", "istisno", "?", "!". Bu tushunishni talab qiladi, belgilash esa yo'q.
Savol qo'yish. Hoshiyaga savol belgisi va savolning o'zi.
O'z so'zingiz bilan xulosa. Abzats yoniga bitta so'z yoki ibora — bu abzats nima haqida.
Raqamlash. "Uch sabab bor" deyilgan joyda uchtasini 1, 2, 3 deb belgilash — tuzilmani ko'rsatadi.
Bularning hammasida qo'l emas, miya ishlaydi — farq shu yerda.
Rang tizimi
Bir nechta rang ishlatish mumkin, lekin faqat ma'nosi bo'lsa:
| Rang | Ma'nosi |
|---|---|
| Sariq | ta'rif va asosiy tushuncha |
| Yashil | formula, qoida |
| Pushti | tushunmadim, qaytish kerak |
Uchtadan ko'p rang tizimni chalkashtiradi. Va tizim bir xil ishlatilsin — har kuni o'zgaradigan rang tizimi tizim emas.
Uchinchi qator ayniqsa foydali: tushunmagan joylarni belgilash keyin savollar ro'yxatini tuzishni osonlashtiradi.
O'zingizniki bo'lmagan kitob
Kutubxona kitobi yoki boshqa birovning darsligida belgilash mumkin emas.
Muqobillar: yopishqoq qog'oz, alohida varaqqa sahifa raqami bilan qayd, yoki darhol konspektga ko'chirish.
Qisqa xulosa
- Birinchi o'qishda belgilamang — bo'limni tugatib, keyin qayting.
- Sahifaning o'ndan biridan ko'p emas.
- Bilgan narsangizni belgilamang.
- Belgi keyingi ish uchun manzil; belgilangan matnni qayta o'qish kam beradi.
- Hoshiyaga yozish markerdan ko'proq beradi.
Shunga o'xshash
Ilmiy matnni o'qish
Qiyin matnni boshdan oxirigacha o'qish ko'pincha ishlamaydi. Uni qismlarga bo'lib, qatlam-qatlam o'qish usuli.
Ko'chirmachilikdan qochish
Manbani ko'rsatish va o'z so'zi bilan yozish. Tasodifiy ko'chirmachilikning eng ko'p uchraydigan sabablari va ularning oldini olish.
Taqdimot tayyorlash
Slayd emas, gap tuzilmasi. Taqdimotni oxiridan boshlab qurish va slaydni yordamchi holatda qoldirish.