Listening: xarita va reja savollari

Listening savol turlaridan biri — plan, xarita yoki sxemaga belgi qo'yish. Sizga bino rejasi, hudud xaritasi yoki qurilma sxemasi beriladi va gapiruvchi ularning qismlarini tushuntiradi.

Bu tur ko'p nomzodda qiynaladi, chunki u ikki ishni bir vaqtda talab qiladi: tinglash va fazoda yo'naltirish.

Yaxshi xabar: bu tur eng oson mashq qilinadigan turlardan biri, chunki undagi so'zlar ro'yxati cheklangan.

Nima bo'ladi

Odatda holat shunday: kimdir tashrif buyuruvchiga joyni tanishtiradi va bir nuqtadan boshlab yurib, obyektlarni aytib boradi.

Siz esa harf yoki raqam bilan belgilangan joylardan to'g'risini tanlaysiz.

Yozuv bir marta eshittiriladi, shuning uchun to'xtab o'ylashga vaqt yo'q.

Tayyorgarlik: eshitishdan oldin

Har savol turi kabi, bu yerda ham savollarni oldindan ko'rish uchun vaqt beriladi. Uni to'liq ishlating.

1. Boshlanish nuqtasini toping. Xaritada odatda You are here, Entrance yoki shunga o'xshash belgi bo'ladi. Barmog'ingizni (yoki ko'zingizni) o'sha yerga qo'ying.

2. Kompasni toping. Shimol qayerda? Bu keyingi hamma yo'nalishni belgilaydi.

3. Allaqachon nomlangan obyektlarni o'qing. Ular mo'ljal bo'ladi: gapiruvchi "kutubxonadan o'tib" desa, siz kutubxona qayerdaligini bilishingiz kerak.

4. Belgilanishi kerak bo'lgan joylarni ko'ring. Nechta? Ular qayerda joylashgan?

Bu 30 soniyalik ish butun savol guruhining natijasini belgilaydi.

Kerakli so'zlar

Bu turdagi so'zlar ro'yxati qisqa va uni to'liq o'rganish mumkin. Mana asosiy guruhlar.

Yo'nalish: north, south, east, west, north-east, left, right, straight ahead, turn, go past, go through, go along, cross.

Joylashuv: next to, beside, between, opposite, in front of, behind, near, adjacent to, at the end of, at the corner of, in the middle of.

Nisbat: above, below, on top of, underneath, inside, outside, the far side, this side.

Yo'l bo'ylab: on your left, on your right, as you enter, before you reach, just after.

Bu ro'yxatni bir marta o'rganib, mashqda ishlatish yetadi — u deyarli o'zgarmaydi.

Tinglash paytida

Barmoq bilan yuring. Gapiruvchi aytgan yo'l bo'ylab xaritada harakatlaning. Bu fazoviy adashishni kamaytiradi.

Har javobni darhol belgilang. Keyinga qoldirmang — keyingi gap allaqachon boshlangan bo'ladi.

Adashsangiz, keyingi mo'ljalni kuting. Bir joyda qotib qolish keyingi savollarni ham yo'qotadi. Gapiruvchi tez-tez nomlangan obyektlarni eslatadi — o'sha yerda qayta ulanish mumkin.

Bu qoida butun Listening uchun ishlaydi: bitta savolda qolib ketish zanjirni uzadi — qiyin savolni tashlab ketish.

Tuzoqlar

Tuzatish. "The cafe is on the left... sorry, on the right." Javob — oxirgisi. Signal so'zlar: sorry, actually, I mean.

Chalg'ituvchi obyekt. Gapiruvchi javob bo'lmagan joylarni ham aytadi: "You'll pass the car park, but the entrance is further on."

Gapiruvchining tomoni. "On your left" — bu tinglovchining chap tomoni, xaritaning emas. Agar siz xaritada pastdan yuqoriga yursangiz, "chap" xaritaning chap tomoni bo'ladi; yuqoridan pastga yursangiz — o'ng tomoni.

Bu eng ko'p adashtiradigan joy va uni faqat mashq bilan yopish mumkin.

Sxema va qurilma

Xaritadan tashqari qurilma sxemasi ham chiqadi: uning qismlari nomlanadi.

Bu yerda yo'nalish emas, tuzilish so'zlari kerak: at the top / bottom, on the side, attached to, connected to, leads into, is surrounded by.

Va ko'pincha jarayon tartibi beriladi: nima nimadan keyin keladi. Bu jarayon tasvirlash dagi til bilan kesishadi.

Mashq usuli

Uch bosqich:

1. So'zlar ro'yxatini o'rganing. Yuqoridagi to'rt guruh. Kartochkaga tushiring — yaxshi kartochka.

2. Faqat shu turdagi savollarni mashq qiling. Bir necha mashq to'plamidan xarita savollarini ajratib, ketma-ket ishlang. Bu blok mashq va u tur bilan tanishish uchun to'g'ri.

3. Keyin aralashtiring. Imtihonda savol turlari aralash keladi, shuning uchun tanib olishni ham mashq qilish kerak — aralashtirib mashq qilish.

Har mashqdan keyin xatolarni turkumlang: so'zni bilmadimmi, yo'nalishda adashdimmi, yoki tuzatishni o'tkazib yubordimmi — xatolar daftari.

Qisqa xulosa

• Savollarni oldindan ko'ring: boshlanish nuqtasi, kompas, nomlangan obyektlar.
• Yo'nalish va joylashuv so'zlari ro'yxati qisqa — uni to'liq o'rganing.
• Tinglash paytida xaritada barmoq bilan yuring va darhol belgilang.
• "On your left" — tinglovchining tomoni, xaritaning emas.
• Adashsangiz, keyingi nomlangan obyektda qayta ulaning.

Manba: Listening savol turlari ro'yxati (jumladan plan/map/diagram labelling) ielts.org rasmiy sahifasidan olingan (23-sentabr, 2026).