Maktab yoki universitet bilan kursni birlashtirish
Ikki yuk bir vaqtda — darslar va qo'shimcha tayyorgarlik. Ikkalasini ham yiqitmasdan olib borishning amaliy tartibi.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Ertalab darslar. Kechqurun kurs. Orasida uy vazifasi, yo'l va ovqat.
Bir necha haftadan keyin naqsh paydo bo'ladi: kurs uchun tayyorgarlik qilinmaydi, uy vazifasi kechasi qilinadi, uyqu qisqaradi va ikkala tomonda ham natija tushadi.
Bu vaqt yetishmasligi emas — bu taqsimot muammosi.
Birinchi qaror: nima ustuvor
Ikkalasini bir xil darajada olib borish mumkin emas. Buni ochiq tan olish kerak, aks holda tanlov o'z-o'zidan, tasodifan qilinadi.
Savol shunday qo'yiladi: olti oydan keyin qaysi natija muhimroq?
- Attestat yoki diplom bahosi muhim bo'lsa — darslar ustuvor.
- IELTS ball, universitet arizasi yoki ishga kirish muhim bo'lsa — kurs ustuvor.
Ustuvor bo'lmagan tomon tashlab qo'yilmaydi. U yetarli darajada olib boriladi: topshiriq bajariladi, dars qoldirilmaydi, lekin unga qo'shimcha vaqt sarflanmaydi.
Bu noqulay qaror, lekin uni qilmaslik ikkala tomonni ham zaiflashtiradi.
Kunni ikki qismga bo'lish
Eng ko'p ishlaydigan tartib — bir kunda ikki turdagi ishni aralashtirmaslik.
Kunning eng kuchli vaqti ustuvor yo'nalishga beriladi. Bu odatda ertalab yoki darslardan keyingi birinchi soat — ertalabki birinchi soat.
Qolgan vaqt ikkinchi yo'nalishga: uy vazifasi, joriy topshiriqlar.
Ko'p talaba teskarisini qiladi: kuchli vaqtni uy vazifasiga sarflaydi (chunki u shoshilinch), kursga esa charchagan holda o'tiradi. Natija ko'rinib turibdi — muhim va shoshilinch.
Uy vazifasiga chegara qo'ying
Uy vazifasi cheksiz cho'zilishi mumkin. Unga vaqt chegarasi qo'ying: masalan kuniga 90 daqiqa.
Chegara ichida eng muhim topshiriqlar bajariladi. Ulgurmagani ulgurmaydi.
Bu befarqlik emas, hisob-kitob: chegarasiz uy vazifasi butun kechqurunni yeydi va kurs uchun hech narsa qolmaydi.
Tartib: avval baholanadigan va topshiriladigan ish, keyin qolgani.
Haftaning shakli
Har kunni bir xil qilishga urinmang — bu tez charchatadi.
Ishlaydigan shakl:
| Kun | Asosiy yuk |
|---|---|
| Dars bor kunlar | Darslar + 60-90 daqiqa kurs ishi |
| Dars yengil kun | Uzun kurs bloki (2-3 soat) |
| Shanba | Haftalik takrorlash, mashq testi |
| Yakshanba | Dam olish + 20 daqiqa haftalik ko'rib chiqish |
Asosiy g'oya: og'ir ishni bo'sh kunlarga yig'ish, band kunlarda esa faqat ushlab turish.
Band kunlarda: ushlab turish
Kuni to'la bo'lganda maqsad oldinga siljish emas — orqaga ketmaslik.
Buning uchun 20-30 daqiqa yetadi:
- kartochka takrorlash,
- bir Listening mashqi,
- o'tgan darsni eslab chiqarish.
Bu vaqt ko'pincha bo'sh oraliqlarda topiladi: yo'lda, darslar orasida.
Kichik, lekin har kuni — bu uzoq tanaffusdan ancha yaxshi, chunki uzilgan tayyorgarlikni qayta yo'lga solish ko'p vaqt oladi.
Yo'l vaqti
Ikki joyga qatnaydigan odamda yo'l vaqti katta. Uni hisoblab chiqing — haftada bir necha soat bo'lishi mumkin.
Ikki yo'l bor:
Ishlatish: tinglash, kartochka, takrorlash.
Qisqartirish: ba'zan kurs va darslar orasida uyga qaytmaslik (kutubxonada yoki bo'sh xonada o'tirish) haftada bir necha soat tejaydi.
Ogohlantirish: uyqu hisobiga emas
Eng keng tarqalgan yechim — uyquni qisqartirish. U qisqa muddatda ishlaydi, keyin ishlamay qoladi.
Kam uxlagan odamda diqqat qisqaradi, xato ko'payadi va o'rganilgan narsa yomon mustahkamlanadi — ya'ni qo'shilgan soatlar sifati bilan to'lanadi. Batafsil: necha soat uxlash kerak, uyqu va xotira.
Vaqt yetmasa, boshqa joydan qidirish kerak: telefon, yo'l, uy vazifasining cheksiz qismi. Vaqt auditi bularni ko'rsatadi.
Qachon yukni kamaytirish kerak
Quyidagilar davomli bo'lsa, reja ishlamayapti:
- uyqu muntazam 6 soatdan kam,
- ikkala tomonda ham natija tushyapti,
- kasal bo'lish tez-tez takrorlanyapti,
- hech narsa yoqmay qolgan.
Bunda yukni kamaytirish kuchsizlik emas, hisob-kitob. Kursni bir semestr keyinga surish yoki fan sonini kamaytirish — ikkala tomonda ham yiqilishdan yaxshiroq.
Qisqa xulosa
- Ustuvor yo'nalishni ochiq tanlang; ikkinchisi "yetarli" darajada olib boriladi.
- Kunning eng kuchli vaqti ustuvor ishga.
- Uy vazifasiga vaqt chegarasi qo'ying.
- Og'ir ishni bo'sh kunlarga yig'ing, band kunlarda ushlab turing.
- Uyqu hisobiga yashash — qisqa muddatli yechim.
Shunga o'xshash
Haftalik ko'rib chiqish — 20 daqiqa
Har hafta bir marta to'xtab, nima bo'lgani va nima bo'lmaganini ko'rish. Rejani tirik ushlab turadigan eng arzon odat.
Ishlab o'qiyotganlar uchun reja
To'liq ish kuni va imtihonga tayyorgarlik. Kuniga bir-ikki soat bilan ishlaydigan tartib va nimadan voz kechish kerak.
Kun tartibini kechqurun tuzish
Ertalab "nimadan boshlasam" degan savol vaqt va kuch yeydi. Kechqurun besh daqiqa sarflasangiz, ertalab shu savol tug'ilmaydi.