Maqsadni to'g'ri qo'yish
«Ingliz tilini o'rganaman» — bu maqsad emas, istak. O'lchanadigan maqsad qanday yoziladi va nega bu farq qiladi.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
"Ingliz tilini o'rganaman." "Matematikani yaxshilayman." "Ko'proq o'qiyman."
Bu jumlalarning uchtasi ham bir xil kamchilikka ega: ularning bajarilgani yoki bajarilmagani ma'lum bo'lmaydi.
Qachon "o'rganganman" deyish mumkin? Qancha "ko'proq"? Javob yo'q bo'lsa, maqsad tekshirilmaydi — va tekshirilmaydigan maqsad asta-sekin unutiladi.
Maqsad va istak farqi
Istak — nimani xohlayotganingiz. "Ingliz tilini bilsam."
Maqsad — nima bo'lganda istak bajarilgan hisoblanishi. "8-dekabr imtihonida IELTS 7.0."
Istak yomon narsa emas — u yo'nalish beradi. Lekin u bilan ishlab bo'lmaydi.
To'rt shart
Ishlaydigan maqsadda to'rt narsa bo'ladi.
1. O'lchanadigan
Raqam yoki aniq holat bo'lsin.
| Istak | Maqsad |
|---|---|
| Ingliz tilini o'rganish | IELTS 7.0 |
| Matematikani yaxshilash | Mashq testida 45 tadan 38 tasi to'g'ri |
| Ko'proq gapirish | 15 daqiqa to'xtovsiz gapira olish |
| Lug'atni kengaytirish | 800 ta yangi so'z, kartochkada mustahkam |
2. Muddatli
"Bir kun" degan muddat muddat emas.
Muddat tashqaridan kelsa yaxshi (imtihon sanasi, ariza muddati) — u o'z-o'zidan bosim beradi. Tashqi muddat bo'lmasa, o'zingiz qo'ying va uni boshqa birovga ayting.
3. Sizga bog'liq
"Ustozim meni maqtasin" — bu sizga bog'liq emas.
"Haftada ikkita insho yozaman va tekshirtiraman" — bu sizga bog'liq.
Boshqalarga bog'liq maqsad ikki marta zarar qiladi: uni bajarolmasligingiz mumkin va natijasi ham sizning ishingizni ko'rsatmaydi.
4. Real
Bir oyda 4.0 dan 8.0 ga chiqish maqsadi bajarilmaydi. Bajarilmaydigan maqsad ikki hafta ichida tashlanadi.
Realligini tekshirish: hozirgi darajangizni o'lchang, so'ng bir oydagi odatiy o'sishni ko'ring. Shundan kelib chiqib muddat qo'ying.
Uch qatlam
Bitta maqsad yetarli emas — uchtasi kerak, va ular bir-biriga bog'lanadi.
Natija maqsadi — oxirgi nuqta. "8-dekabrda IELTS 7.0."
Oraliq maqsad — yo'ldagi belgi. "Oktabr oxirida mashq testida 6.5."
Jarayon maqsadi — bugun qilinadigan ish. "Haftada 2 ta insho, har kuni 20 daqiqa lug'at."
Uchtasining ichida eng muhimi oxirgisi, chunki faqat u sizga to'liq bog'liq va faqat u har kuni bajariladi.
Natija maqsadi motivatsiya beradi, jarayon maqsadi natijani yasaydi. Ikkalasi ham kerak, lekin kunlik ro'yxatga faqat uchinchisi tushadi — uchta asosiy ish.
Maqsadni yozib qo'ying
Boshda turgan maqsad o'zgarib turadi: bugun 7.0, ertaga "7.0 bo'lmasa 6.5 ham bo'ladi".
Yozilgan maqsad o'zgarmaydi. Uni ko'rinadigan joyga qo'ying.
Yonida nega kerakligini ham yozing — bu qiyin kunlarda ishlaydi: nega o'qiyapman degan savol.
Maqsadni bo'laklash
Katta maqsad bajarilmaydi, chunki undan boshlash nuqtasi ko'rinmaydi.
Uni qadamlarga ajratish alohida ish va uning o'z tartibi bor: katta ishni bo'laklash.
Qoida bitta: har qadam bir o'tirishda tugasin.
Maqsadni qachon o'zgartirish kerak
Maqsad muqaddas emas. Uni o'zgartirish kerak bo'ladigan holatlar:
Sharoit o'zgardi. Ish, kasallik, oilaviy vaziyat. Bunda muddatni suring, maqsadni tushirmang.
Maqsad noto'g'ri edi. Universitet talabi boshqacha chiqdi, imtihon turi boshqa kerak edi. Bunda maqsadni qaytadan yozing.
Sur'at yetmayapti. Ikki oy ishlab, oraliq maqsadga yetmadingiz. Bu maqsadni tushirish sababi emas — avval nega yetmaganini ko'ring: usulmi, vaqtmi, rejami. Haftalik ko'rib chiqish shu uchun bor.
Nima o'zgartirish sababi emas: bir yomon hafta, bitta past mashq testi, kayfiyat.
Keng tarqalgan xatolar
Juda ko'p maqsad. Bir vaqtda beshta yo'nalishda ishlash — hech qaysisida sur'at bo'lmaydi.
Faqat natija maqsadi. "7.0 olaman" deb yozib, kunlik ishni belgilamaslik. Bu eng keng tarqalgani.
Boshqalarning maqsadi. Ota-ona yoki atrofdagilar qo'ygan maqsad uzoq yurmaydi — ota-onaning bosimi bu haqda.
Maqsadni tekshirmaslik. Yozilgan, lekin hech qachon qaralmagan maqsad yo'q maqsadga teng.
Qisqa xulosa
- Istak yo'nalish beradi, maqsad tekshiriladi.
- Maqsad o'lchanadigan, muddatli, sizga bog'liq va real bo'lsin.
- Uch qatlam: natija, oraliq, jarayon. Kunlik ro'yxatga jarayon tushadi.
- Yozib qo'ying va yoniga "nega" ni yozing.
- Sur'at yetmasa, avval sababni toping, maqsadni tushirmang.
Shunga o'xshash
Uzoq maqsadni yaqin qilish
Ikki yildan keyingi natija bugungi ishni harakatga keltirmaydi. Uzoq maqsadni bugunga bog'lashning bir necha usuli.
«Nega o'qiyapman» degan savol
Qiyin kunda tizim emas, sabab ushlab turadi. Sababni aniqlash, yozib qo'yish va u yo'qolganda nima qilish.
Bir necha imtihonga birga tayyorlanish
IELTS va SAT, yoki attestat va kirish imtihoni. Vaqtni ikkiga bo'lish emas — ketma-ketlik va kesishgan joylarni topish.