«Nega o'qiyapman» degan savol
Qiyin kunda tizim emas, sabab ushlab turadi. Sababni aniqlash, yozib qo'yish va u yo'qolganda nima qilish.
Muallif: ilm.im jamoasi
Mundarija
Bir necha oylik tayyorgarlikdan keyin bir kun savol keladi: buning menga nima keragi bor edi?
Bu savol odatda charchagan yoki natija ko'rinmayotgan paytda keladi. Va agar javob tayyor bo'lmasa, o'sha kun ko'pincha to'xtash bilan tugaydi.
Javob tayyor bo'lishi kerak — chunki o'sha paytda uni o'ylab topish qiyin.
Nega bu muhim
Tizim, reja va odat — bularning hammasi kerak. Lekin ular qanday ishlash haqida. Qiyin kunda savol boshqacha: umuman nega?
Kuchli sabab uch narsa qiladi:
- qiyin kunda to'xtatmaydi,
- nima qilish va nima qilmaslikni tanlashda yordam beradi,
- uzoq muddatga chidash beradi (tayyorgarlik olti oy, bir yil davom etadi).
Sababni qanday topish
Birinchi javob odatda yuzaki bo'ladi: "kerak". Uning ostida boshqa narsa bor.
Usul oddiy: javobdan keyin yana "nega" deb so'rang, uch-to'rt marta.
IELTS topshirishim kerak. — Nega? Chet elda o'qish uchun. — Nega chet elda? Bu yerda menga kerak yo'nalish yo'q. — Nega aynan shu yo'nalish? Chunki men shu ish bilan shug'ullanmoqchiman va bu menga qiziq.
Oxirgi javob birinchisidan ancha kuchli. "Kerak" degan sabab qiyin kunda ishlamaydi; aniq rasm ishlaydi.
Xuddi shu "nega" zanjiri o'zingizga tushuntirish usulida ham ishlatiladi — u yerda bilimni, bu yerda sababni ochadi.
Yozib qo'ying
Bu maqolaning asosiy amaliy qismi.
Bir sahifa yozing. Nega bu ishni qilyapman, bir yildan keyin qayerda bo'lishni xohlayman, bu nimani o'zgartiradi.
Chiroyli yozish shart emas. Hech kim o'qimaydi.
Ko'rinadigan joyda tursin — stol ustida, daftar boshida, telefonda.
Qiyin kunda o'qing. Aynan shu uchun yozilgan. Charchagan paytda yangi sabab o'ylab topish deyarli imkonsiz; o'qish esa mumkin.
Qaysi sabablar kuchliroq
Bu joyni ochiq aytish kerak, chunki farq katta.
Ichkaridan keladigan sabab (qiziqish, o'sish, o'zi tanlagan yo'l) uzoq yuradi.
Tashqaridan keladigan sabab (ota-ona aytdi, boshqalar shunday qilyapti, uyalib qolmaslik uchun) qisqa yuradi va charchatadi.
Lekin bu "tashqi sabab yomon" degani emas. Amalda ko'pchilikda ikkalasi aralash bo'ladi va bu normal.
Muhimi: ro'yxatda ichki sabab ham bo'lsin. Agar butun sabab boshqalar kutayotganidan iborat bo'lsa, birinchi qiyin davrda ish to'xtaydi — ota-onaning bosimi da bu batafsil.
Sabab yo'q bo'lsa
Ba'zan "nega" savoliga halol javob topilmaydi. Bu ham natija va uni inkor qilish kerak emas.
Ikki holat bor.
Sabab bor, lekin uzoq. "Bu menga faqat to'rt yildan keyin kerak." Bunda sababni yaqinlashtirish kerak: uzoq maqsadni yaqin qilish.
Sabab haqiqatan yo'q. Bu ham javob. Ehtimol yo'nalish noto'g'ri tanlangan, yoki hozir vaqti emas. Buni o'zingizga tan olish — zaiflik emas, aniqlik.
Bunday holatda shoshilinch qaror qabul qilish shart emas. Lekin savolni yopib qo'yish ham foyda bermaydi: u qaytib keladi.
Qiziqish yo'qolganda
Sabab bor edi, endi yo'q — bu boshqa holat va uning boshqa sabablari bor: charchoq, noto'g'ri daraja, natija ko'rinmasligi. Batafsil: qiziqish yo'qolganda.
Sabab har doim his qilinmaydi
Oxirgi va eng amaliy nuqta.
Kuchli sabab bo'lsa ham, har kuni ilhom bo'lmaydi. Sabab — bu bilish, tuyg'u emas: siz nega qilayotganingizni bilasiz, garchi bugun qilgingiz kelmasa ham.
Shuning uchun sabab tizimni almashtirmaydi. U tizim qulaganda ushlab turadi, kunlik ishni esa odat va reja olib boradi — motivatsiya kutilmaydi.
Qisqa xulosa
- Birinchi javobdan keyin uch marta "nega" deb so'rang.
- Javobni bir sahifa qilib yozing va ko'rinadigan joyda saqlang.
- Qiyin kunda o'sha sahifani o'qing, yangi sabab o'ylab topmang.
- Ro'yxatda kamida bitta ichki sabab bo'lsin.
- Sabab kunlik ishni olib bormaydi; u to'xtaganda ushlab turadi.
Shunga o'xshash
Kichik g'alabalarni sanash
Katta natija oylar keyin keladi, motivatsiya esa bugun kerak. Jarayonni ko'rinadigan qilishning bir necha usuli.
Maqsadni to'g'ri qo'yish
«Ingliz tilini o'rganaman» — bu maqsad emas, istak. O'lchanadigan maqsad qanday yoziladi va nega bu farq qiladi.
Uzoq maqsadni yaqin qilish
Ikki yildan keyingi natija bugungi ishni harakatga keltirmaydi. Uzoq maqsadni bugunga bog'lashning bir necha usuli.